LearnInShortPYQTry it free

BPSC TRE-3 Middle Sanskrit — Question Paper with Answers

All 71 questions from this paper, with the correct answer marked. Free to read — no sign-up. Transcribed in English, Hindi and Urdu and verified against the official BPSC answer key.

Take this as a timed test →Other papers
  1. Q1

    ''मघवा'' कस्य देवस्य विशेषणमस्ति ?

    • Aइन्द्रस्य
    • Bअग्नेः
    • Cवरुणस्य
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  2. Q2

    कुमारसम्भवमहाकाव्यं कति सर्गात्मकमस्ति ?

    • Aअष्टादश
    • Bसप्तदश
    • Cएकोनविंशति
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  3. Q3

    वेदस्य अपौरुषेयत्वं कः स्वीकरोति ?

    • Aविल्सनः
    • Bवेबरः
    • Cजैमिनी
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  4. Q4

    वेणीसंहारनाटकम् कतिषु अङ्केषु विभक्तमस्ति ?

    • Aसप्तेषु
    • Bषट्सु
    • Cपञ्चेषु
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  5. Q5

    ''वरं विरोधोऽपि समं महात्मभिः''–इति सूक्तिः कस्मात् ग्रन्थात् उद्धृता अस्ति ?

    • Aशिशुपालवधम्
    • Bकिरातार्जुनीयम्
    • Cनैषधीयचरितम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  6. Q6

    'चूर्णम्' अस्ति

    • Aअनाविद्धललितपदगद्यम्
    • Bपद्यभागवद् गद्यम्
    • Cआविद्धललितपदगद्यम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  7. Q7

    पद्मगुप्तपरिमलेन विरचितं महा-काव्यमस्ति

    • Aनवसाहसाङ्कचरितम्
    • Bकुमारपालचरितम्
    • Cविक्रमाङ्कदेवचरितम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  8. Q8

    वेदाङ्ग-ज्योतिषस्य कर्तुः किं नाम अस्ति ?

    • Aपाणिनिः
    • Bलगधः
    • Cयास्कः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  9. Q9

    कादम्बर्यां चन्द्रापीडः कस्य राज्यस्य युवराजः अस्ति ?

    • Aउज्जयिन्याः
    • Bकौशाम्ब्याः
    • Cधारानगर्याः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  10. Q10

    आख्यानोपाख्यानैः उपबृंहितं काव्यमस्ति

    • Aरघुवंशम्
    • Bरामायणम्
    • Cमहाभारतम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  11. Q11

    'पुराणी देवी' कस्याः देव्याः विशेषणमस्ति ?

    • Aपृथिव्याः
    • Bउषसः
    • Cसरस्वत्याः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  12. Q12

    ''अर्थो हि कन्या परकीय एव''– पद्यांशोऽयं कस्मिन् ग्रन्थे उल्लिखितोऽस्ति ?

    • Aमृच्छकटिके
    • Bवेणीसंहारे
    • Cअभिज्ञानशाकुन्तले
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  13. Q13

    वकारादि कति पुराणानि प्रसिद्धानि ?

    • Aचत्वारि
    • Bत्रीणि
    • Cपञ्च
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  14. Q14

    ''उत्तरं यत् समुद्रस्य हिमाद्रेश्चैव दक्षिणम्। वर्ष तत् भारतं नाम भारती तत्र सन्ततिः ।।'' इति पद्यं कस्मिन् पुराणे उल्लिखितमस्ति ?

    • Aब्रह्मपुराणे
    • Bविष्णुपुराणे
    • Cस्कन्धपुराणे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  15. Q15

    कस्मिन् अलंकारे क्रियायाः प्रतिषेधेऽपि फलव्यक्तिः भवति ?

    • Aविभावनाऽलङ्कारे
    • Bनिदर्शनाऽलङ्कारे
    • Cविशेषोक्तिअलङ्कारे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  16. Q16

    रामायणे जटायु–प्रसङ्गः अस्ति

    • Aपताका अर्थप्रकृतिः
    • Bबीज अर्थप्रकृतिः
    • Cप्रकरी अर्थप्रकृतिः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  17. Q17

    मेघदूतम् कस्मिन् छन्दे उपनिबद्धमस्ति ?

    • Aमालिनी छन्दे
    • Bमालही छन्दे
    • Cमन्दाक्रान्ता छन्दे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  18. Q18

    कृष्णयजुर्वेदेन सम्बन्धितः उपनिषद् अस्ति

    • Aईशावास्योपनिषद्
    • Bछान्दोग्योपनिषद्
    • Cकठोपनिषद्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  19. Q19

    रामायणस्य कस्मिन् काण्डे अश्वमेधयज्ञस्य वर्णनमस्ति ?

    • Aसुन्दरकाण्डे
    • Bअयोध्याकाण्डे
    • Cउत्तरकाण्डे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  20. Q20

    वासवदत्तायाः कथायाः नायकः कोऽस्ति ?

    • Aचन्द्रकेतुः
    • Bकन्दर्पकेतुः
    • Cश्वेतकेतुः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  21. Q21

    रावणवध–महाकाव्यस्य रचयिता कोऽस्ति ?

    • Aआर्यशूरः
    • Bभट्टि स्वामी
    • Cकुमारदासः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  22. Q22

    गायत्रीमन्त्रस्य उपास्य देवता वर्तते –

    • Aरुद्रः
    • Bअग्निः
    • Cसविता
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  23. Q23

    नागानन्दनाटकस्य नायिकायाः नाम किमस्ति ?

    • Aमलयवती
    • Bइरावती
    • Cलक्ष्मी
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  24. Q24

    स्वप्नवासवदत्तम् किमस्ति ?

    • Aखण्डकाव्यम्
    • Bनाटकम्
    • Cउपन्यासः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  25. Q25

    कस्मिन् पुराणे 'देवीमाहात्म्यम्' वर्णितमस्ति ?

    • Aभविष्यपुराणे
    • Bमार्कण्डेयपुराणे
    • Cमत्स्यपुराणे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  26. Q26

    'तिलकमञ्जरी' का अस्ति ?

    • Aगद्यकाव्यम्
    • Bपद्यकाव्यम्
    • Cचम्पूकाव्यम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  27. Q27

    शिवराजविजयम् कतिषु निःश्वासेषु विभक्तमस्ति ?

    • Aद्वादशेषु
    • Bएकादशेषु
    • Cत्रयोदशेषु
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  28. Q28

    ''न गृहं गृहमित्याहुर्गृहिणी गृहमुच्यते'' कस्मिन् ग्रन्थे उल्लिखितमस्ति ?

    • Aरामायणे
    • Bभागवतपुराणे
    • Cमहाभारते
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  29. Q29

    जयदेवः कस्य ग्रन्थस्य प्रणेता मन्यते ?

    • Aचन्द्रालोकस्य
    • Bदशरूपकस्य
    • Cकाव्यानुशासनस्य
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  30. Q30

    भामहकृत काव्यालङ्कारस्य अध्यायाभिधानमस्ति

    • Aपरिच्छेदः
    • Bअधिकरणम्
    • Cउन्मेषः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  31. Q31

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 106-110 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – निखिलमपि संस्कृतवाङ्मयं विशेषतश्चोपनिषत् साहित्यं व्याप्तं आध्यात्मिकया भावनया । अध्यात्मविद्याप्रधानासु उपनिषत्सु संवादरूपेण अतिमनोहराः उपदेशाः समुल्लसन्ति। सर्वेषां संवादानां तात्पर्यविषयीभूतोऽर्थः आत्मानमधिकृत्य एव प्रस्तुतः । छान्दोग्योपनिषद् बृहदारण्यकोपनिषच्चेति उपनिषद्द्वयम् अतीवमहत्त्वपूर्णं दीर्घाकारञ्च । तत्र छान्दोग्योपनिषदि तृतीये भागे घोराऽङ्गिरसः नाम्नो महर्षेः श्रीकृष्णेन ब्रह्मविद्योपार्जितेति वर्णितम्। षष्ठे च भागे उद्दालकारुणेयात् तदात्मजेन श्वेतकेतु–आरुणेयेन ब्रह्मविद्या प्राप्तिविवेचनम्। एवमुपनिषन्नाम् अध्यात्मविद्यापरमतीवोज्ज्वलं मनस आत्मनश्च अतीव शान्तिप्रदं ब्रह्मविद्यातन्त्रम् । बृहदाकारं उपनिषद् अस्ति

    • Aछान्दोग्योपनिषद्
    • Bकठोपनिषद्
    • Cबृहदारण्यकोपनिषद्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  32. Q32

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 106-110 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – निखिलमपि संस्कृतवाङ्मयं विशेषतश्चोपनिषत् साहित्यं व्याप्तं आध्यात्मिकया भावनया । अध्यात्मविद्याप्रधानासु उपनिषत्सु संवादरूपेण अतिमनोहराः उपदेशाः समुल्लसन्ति। सर्वेषां संवादानां तात्पर्यविषयीभूतोऽर्थः आत्मानमधिकृत्य एव प्रस्तुतः । छान्दोग्योपनिषद् बृहदारण्यकोपनिषच्चेति उपनिषद्द्वयम् अतीवमहत्त्वपूर्णं दीर्घाकारञ्च । तत्र छान्दोग्योपनिषदि तृतीये भागे घोराऽङ्गिरसः नाम्नो महर्षेः श्रीकृष्णेन ब्रह्मविद्योपार्जितेति वर्णितम्। षष्ठे च भागे उद्दालकारुणेयात् तदात्मजेन श्वेतकेतु–आरुणेयेन ब्रह्मविद्या प्राप्तिविवेचनम्। एवमुपनिषन्नाम् अध्यात्मविद्यापरमतीवोज्ज्वलं मनस आत्मनश्च अतीव शान्तिप्रदं ब्रह्मविद्यातन्त्रम् । श्वेतकेतु-आरुणेयः कस्य पुत्रः अस्ति?

    • Aवाजश्रवसः
    • Bउद्दालकस्य
    • Cऋष्वशृङ्गस्य
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  33. Q33

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 106-110 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – निखिलमपि संस्कृतवाङ्मयं विशेषतश्चोपनिषत् साहित्यं व्याप्तं आध्यात्मिकया भावनया । अध्यात्मविद्याप्रधानासु उपनिषत्सु संवादरूपेण अतिमनोहराः उपदेशाः समुल्लसन्ति। सर्वेषां संवादानां तात्पर्यविषयीभूतोऽर्थः आत्मानमधिकृत्य एव प्रस्तुतः । छान्दोग्योपनिषद् बृहदारण्यकोपनिषच्चेति उपनिषद्द्वयम् अतीवमहत्त्वपूर्णं दीर्घाकारञ्च । तत्र छान्दोग्योपनिषदि तृतीये भागे घोराऽङ्गिरसः नाम्नो महर्षेः श्रीकृष्णेन ब्रह्मविद्योपार्जितेति वर्णितम्। षष्ठे च भागे उद्दालकारुणेयात् तदात्मजेन श्वेतकेतु–आरुणेयेन ब्रह्मविद्या प्राप्तिविवेचनम्। एवमुपनिषन्नाम् अध्यात्मविद्यापरमतीवोज्ज्वलं मनस आत्मनश्च अतीव शान्तिप्रदं ब्रह्मविद्यातन्त्रम् । कः महर्षिः श्रीकृष्णेन ब्रह्मविद्यां प्राप्तवान् ?

    • Aभृगुः
    • Bवशिष्ठः
    • Cअङ्गिरसः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  34. Q34

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 106-110 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – निखिलमपि संस्कृतवाङ्मयं विशेषतश्चोपनिषत् साहित्यं व्याप्तं आध्यात्मिकया भावनया । अध्यात्मविद्याप्रधानासु उपनिषत्सु संवादरूपेण अतिमनोहराः उपदेशाः समुल्लसन्ति। सर्वेषां संवादानां तात्पर्यविषयीभूतोऽर्थः आत्मानमधिकृत्य एव प्रस्तुतः । छान्दोग्योपनिषद् बृहदारण्यकोपनिषच्चेति उपनिषद्द्वयम् अतीवमहत्त्वपूर्णं दीर्घाकारञ्च । तत्र छान्दोग्योपनिषदि तृतीये भागे घोराऽङ्गिरसः नाम्नो महर्षेः श्रीकृष्णेन ब्रह्मविद्योपार्जितेति वर्णितम्। षष्ठे च भागे उद्दालकारुणेयात् तदात्मजेन श्वेतकेतु–आरुणेयेन ब्रह्मविद्या प्राप्तिविवेचनम्। एवमुपनिषन्नाम् अध्यात्मविद्यापरमतीवोज्ज्वलं मनस आत्मनश्च अतीव शान्तिप्रदं ब्रह्मविद्यातन्त्रम् । मनसः आत्मनश्च अतीव शान्तिप्रदं किमस्ति ?

    • Aजीवतन्त्रम्
    • Bब्रह्मतन्त्रम्
    • Cलोकतन्त्रम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  35. Q35

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 106-110 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – निखिलमपि संस्कृतवाङ्मयं विशेषतश्चोपनिषत् साहित्यं व्याप्तं आध्यात्मिकया भावनया । अध्यात्मविद्याप्रधानासु उपनिषत्सु संवादरूपेण अतिमनोहराः उपदेशाः समुल्लसन्ति। सर्वेषां संवादानां तात्पर्यविषयीभूतोऽर्थः आत्मानमधिकृत्य एव प्रस्तुतः । छान्दोग्योपनिषद् बृहदारण्यकोपनिषच्चेति उपनिषद्द्वयम् अतीवमहत्त्वपूर्णं दीर्घाकारञ्च । तत्र छान्दोग्योपनिषदि तृतीये भागे घोराऽङ्गिरसः नाम्नो महर्षेः श्रीकृष्णेन ब्रह्मविद्योपार्जितेति वर्णितम्। षष्ठे च भागे उद्दालकारुणेयात् तदात्मजेन श्वेतकेतु–आरुणेयेन ब्रह्मविद्या प्राप्तिविवेचनम्। एवमुपनिषन्नाम् अध्यात्मविद्यापरमतीवोज्ज्वलं मनस आत्मनश्च अतीव शान्तिप्रदं ब्रह्मविद्यातन्त्रम् । अस्य गद्यांशस्य उचितः शीर्षकः कः ?

    • Aआध्यात्मिकी भावना
    • Bपारलौकिकी भावना
    • Cपुनर्जन्मवादः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic & Classical

    Why this answer? Read the explanation →
  36. Q36

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 111-115 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्त्रीणां कृते शिक्षाया महती आवश्यकता एतस्मात् कारणात् वर्तते यत् ता एव समये प्राप्ते मातरो भवन्ति । यथा मातरो भवन्ति, तथैव सन्ततिर्भवति। यदि मातरोऽशिक्षिताः विद्याशून्याः कर्तव्यज्ञानहीनाश्च सन्ति, तर्हि पुत्राः पुत्र्यश्च तथैवाविद्याग्रस्ताः कुशलतारहिताश्च भविष्यन्ति । यदि नार्यः शिक्षिताः सन्ति, तर्हि ताः स्वपुत्राणां पालनं रक्षणं शिक्षणादिकं च सम्यक्तया करिष्यन्ति, एवं तासां सन्ततिः विद्यायुक्ता हृष्टा पुष्टा सद्गुणोपेता च भविष्यति । अतएव महानिर्वाण तन्त्रेऽप्युक्तमस्ति ''कन्याऽप्येवं लालनीया शिक्षणीया प्रयत्नतः'' विवाहे संजाते कन्याः गृहस्थाश्रमं प्रविशन्ति । यदि पुरुषो विद्वान् स्त्री च विद्याशून्या भवति तर्हि दाम्पत्यजीवनं सुखकरं न भवति। विद्यायाभावात् स्त्री स्वकीयं कर्तव्यं न जानाति, अतएव बहवो रोगा व्याधयश्च तत्र स्थानं कुर्वन्ति । अतः स्त्रीणामपि शिक्षा पुत्राणां शिक्षावदेष आवश्यकी वर्तते। स्त्रियो मातृशक्तेः प्रतीकभूताः सन्ति, अतस्तासां सदा सम्मानः करणीयः। यस्मिन् देशे समाजे च स्त्रीणामादरो भवति, स देशः समाजश्चोन्नतिं प्राप्नुतः । उक्तं च मनुना– ''यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः''।। ''यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवता'' – केन उक्तमस्ति ?

    • Aमनुना
    • Bयाज्ञवल्क्येन
    • Cनारदेन
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  37. Q37

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 111-115 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्त्रीणां कृते शिक्षाया महती आवश्यकता एतस्मात् कारणात् वर्तते यत् ता एव समये प्राप्ते मातरो भवन्ति । यथा मातरो भवन्ति, तथैव सन्ततिर्भवति। यदि मातरोऽशिक्षिताः विद्याशून्याः कर्तव्यज्ञानहीनाश्च सन्ति, तर्हि पुत्राः पुत्र्यश्च तथैवाविद्याग्रस्ताः कुशलतारहिताश्च भविष्यन्ति । यदि नार्यः शिक्षिताः सन्ति, तर्हि ताः स्वपुत्राणां पालनं रक्षणं शिक्षणादिकं च सम्यक्तया करिष्यन्ति, एवं तासां सन्ततिः विद्यायुक्ता हृष्टा पुष्टा सद्गुणोपेता च भविष्यति । अतएव महानिर्वाण तन्त्रेऽप्युक्तमस्ति ''कन्याऽप्येवं लालनीया शिक्षणीया प्रयत्नतः'' विवाहे संजाते कन्याः गृहस्थाश्रमं प्रविशन्ति । यदि पुरुषो विद्वान् स्त्री च विद्याशून्या भवति तर्हि दाम्पत्यजीवनं सुखकरं न भवति। विद्यायाभावात् स्त्री स्वकीयं कर्तव्यं न जानाति, अतएव बहवो रोगा व्याधयश्च तत्र स्थानं कुर्वन्ति । अतः स्त्रीणामपि शिक्षा पुत्राणां शिक्षावदेष आवश्यकी वर्तते। स्त्रियो मातृशक्तेः प्रतीकभूताः सन्ति, अतस्तासां सदा सम्मानः करणीयः। यस्मिन् देशे समाजे च स्त्रीणामादरो भवति, स देशः समाजश्चोन्नतिं प्राप्नुतः । उक्तं च मनुना– ''यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः''।। समाजस्य उन्नतये किमावश्यकम् अस्ति ?

    • Aबन्धुत्वराहित्यम्
    • Bस्त्रीणामादरम्
    • Cधनापचयनम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  38. Q38

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 111-115 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्त्रीणां कृते शिक्षाया महती आवश्यकता एतस्मात् कारणात् वर्तते यत् ता एव समये प्राप्ते मातरो भवन्ति । यथा मातरो भवन्ति, तथैव सन्ततिर्भवति। यदि मातरोऽशिक्षिताः विद्याशून्याः कर्तव्यज्ञानहीनाश्च सन्ति, तर्हि पुत्राः पुत्र्यश्च तथैवाविद्याग्रस्ताः कुशलतारहिताश्च भविष्यन्ति । यदि नार्यः शिक्षिताः सन्ति, तर्हि ताः स्वपुत्राणां पालनं रक्षणं शिक्षणादिकं च सम्यक्तया करिष्यन्ति, एवं तासां सन्ततिः विद्यायुक्ता हृष्टा पुष्टा सद्गुणोपेता च भविष्यति । अतएव महानिर्वाण तन्त्रेऽप्युक्तमस्ति ''कन्याऽप्येवं लालनीया शिक्षणीया प्रयत्नतः'' विवाहे संजाते कन्याः गृहस्थाश्रमं प्रविशन्ति । यदि पुरुषो विद्वान् स्त्री च विद्याशून्या भवति तर्हि दाम्पत्यजीवनं सुखकरं न भवति। विद्यायाभावात् स्त्री स्वकीयं कर्तव्यं न जानाति, अतएव बहवो रोगा व्याधयश्च तत्र स्थानं कुर्वन्ति । अतः स्त्रीणामपि शिक्षा पुत्राणां शिक्षावदेष आवश्यकी वर्तते। स्त्रियो मातृशक्तेः प्रतीकभूताः सन्ति, अतस्तासां सदा सम्मानः करणीयः। यस्मिन् देशे समाजे च स्त्रीणामादरो भवति, स देशः समाजश्चोन्नतिं प्राप्नुतः । उक्तं च मनुना– ''यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः''।। दाम्पत्य जीवनस्य कृते किमावश्यकम् ?

    • Aऐश्वर्यम्
    • Bधनम्
    • Cविद्या
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  39. Q39

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 111-115 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्त्रीणां कृते शिक्षाया महती आवश्यकता एतस्मात् कारणात् वर्तते यत् ता एव समये प्राप्ते मातरो भवन्ति । यथा मातरो भवन्ति, तथैव सन्ततिर्भवति। यदि मातरोऽशिक्षिताः विद्याशून्याः कर्तव्यज्ञानहीनाश्च सन्ति, तर्हि पुत्राः पुत्र्यश्च तथैवाविद्याग्रस्ताः कुशलतारहिताश्च भविष्यन्ति । यदि नार्यः शिक्षिताः सन्ति, तर्हि ताः स्वपुत्राणां पालनं रक्षणं शिक्षणादिकं च सम्यक्तया करिष्यन्ति, एवं तासां सन्ततिः विद्यायुक्ता हृष्टा पुष्टा सद्गुणोपेता च भविष्यति । अतएव महानिर्वाण तन्त्रेऽप्युक्तमस्ति ''कन्याऽप्येवं लालनीया शिक्षणीया प्रयत्नतः'' विवाहे संजाते कन्याः गृहस्थाश्रमं प्रविशन्ति । यदि पुरुषो विद्वान् स्त्री च विद्याशून्या भवति तर्हि दाम्पत्यजीवनं सुखकरं न भवति। विद्यायाभावात् स्त्री स्वकीयं कर्तव्यं न जानाति, अतएव बहवो रोगा व्याधयश्च तत्र स्थानं कुर्वन्ति । अतः स्त्रीणामपि शिक्षा पुत्राणां शिक्षावदेष आवश्यकी वर्तते। स्त्रियो मातृशक्तेः प्रतीकभूताः सन्ति, अतस्तासां सदा सम्मानः करणीयः। यस्मिन् देशे समाजे च स्त्रीणामादरो भवति, स देशः समाजश्चोन्नतिं प्राप्नुतः । उक्तं च मनुना– ''यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः''।। मातृशक्तेः प्रतीकभूताः काः ?

    • Aप्रकृतिः
    • Bदेवताः
    • Cस्त्रियः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  40. Q40

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 111-115 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्त्रीणां कृते शिक्षाया महती आवश्यकता एतस्मात् कारणात् वर्तते यत् ता एव समये प्राप्ते मातरो भवन्ति । यथा मातरो भवन्ति, तथैव सन्ततिर्भवति। यदि मातरोऽशिक्षिताः विद्याशून्याः कर्तव्यज्ञानहीनाश्च सन्ति, तर्हि पुत्राः पुत्र्यश्च तथैवाविद्याग्रस्ताः कुशलतारहिताश्च भविष्यन्ति । यदि नार्यः शिक्षिताः सन्ति, तर्हि ताः स्वपुत्राणां पालनं रक्षणं शिक्षणादिकं च सम्यक्तया करिष्यन्ति, एवं तासां सन्ततिः विद्यायुक्ता हृष्टा पुष्टा सद्गुणोपेता च भविष्यति । अतएव महानिर्वाण तन्त्रेऽप्युक्तमस्ति ''कन्याऽप्येवं लालनीया शिक्षणीया प्रयत्नतः'' विवाहे संजाते कन्याः गृहस्थाश्रमं प्रविशन्ति । यदि पुरुषो विद्वान् स्त्री च विद्याशून्या भवति तर्हि दाम्पत्यजीवनं सुखकरं न भवति। विद्यायाभावात् स्त्री स्वकीयं कर्तव्यं न जानाति, अतएव बहवो रोगा व्याधयश्च तत्र स्थानं कुर्वन्ति । अतः स्त्रीणामपि शिक्षा पुत्राणां शिक्षावदेष आवश्यकी वर्तते। स्त्रियो मातृशक्तेः प्रतीकभूताः सन्ति, अतस्तासां सदा सम्मानः करणीयः। यस्मिन् देशे समाजे च स्त्रीणामादरो भवति, स देशः समाजश्चोन्नतिं प्राप्नुतः । उक्तं च मनुना– ''यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः''।। गद्यांशस्य उपयुक्तः शीर्षकः कोऽस्ति ?

    • Aस्त्रीशिक्षायाः आवश्यकता
    • Bपुरुषशिक्षायाः महत्त्वम्
    • Cसमाजविकासः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  41. Q41

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 116-120 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – यत् सर्वलोकहित सम्पादने प्रभवति, सर्वस्य च जगतः सुखमावहति, समाजस्य च संरक्षणं विदधाति, तत् सत्यम्। दार्शनिकदृष्ट्या यद् वस्तु शाश्वत रूपेण स्थायि अविनश्वरं च तत् सत्यम् । यत्र देशकालादिभेदेऽपि न वैपरीत्यं परिवर्तन क्षमत्वं वा तत् सत्यमिति । तथाविध विवेचनया जगति ब्रह्मैव सत्यम् इति दर्शनविद्भिः संस्थाप्यते । अत्र दार्शनिकं सत्यं न विवक्षितम्, इति लौकिक सत्यमेव विव्रियते। यद् वस्तु येन रूपेण विद्यते, तस्य तेनैव रूपेण प्रकाशनं विवरणम् अभिधानं च सत्यम् इत्यनेनाभिप्रेतम्। धर्मस्य मूलं सत्यम् । सत्यमेव धर्मः । नहि धर्मः सत्याद् अतिरिच्यते । सत्यं ज्योतिः, सत्यमेव जीवनं द्योतयति ज्वलयति च। सत्यं ब्रह्मणस्तत्त्वम् । अतएव 'ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या' इति वेदान्तविद्भिरुदीर्यते। ब्रह्मैव सत्यं, सत्यं च ब्रह्मात्मकम् इति सुकरं वक्तुम्। अतएव ईश्वरस्य स्वस्य निर्देशात्मके सच्चिदानन्दशब्दे सत् शब्दः प्राङ् निर्दिश्यते । छान्दोग्योपनिषदि बृहदारण्यकोपनिषदि च सत्यमेव ब्रह्मेति प्रतिपाद्यते तदेव च जिज्ञासितव्यम्। सत्यं ब्रह्मेति, सत्यं ह्येव ब्रह्म। बृहदारण्यकोपनिषद् 5/4/2 सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यम् । छान्दोग्योपनिषद् 7/16/2 सत्यं किमस्ति ?

    • Aकामस्यमूलम्
    • Bअर्थस्यमूलम्
    • Cधर्मस्यमूलम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  42. Q42

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 116-120 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – यत् सर्वलोकहित सम्पादने प्रभवति, सर्वस्य च जगतः सुखमावहति, समाजस्य च संरक्षणं विदधाति, तत् सत्यम्। दार्शनिकदृष्ट्या यद् वस्तु शाश्वत रूपेण स्थायि अविनश्वरं च तत् सत्यम् । यत्र देशकालादिभेदेऽपि न वैपरीत्यं परिवर्तन क्षमत्वं वा तत् सत्यमिति । तथाविध विवेचनया जगति ब्रह्मैव सत्यम् इति दर्शनविद्भिः संस्थाप्यते । अत्र दार्शनिकं सत्यं न विवक्षितम्, इति लौकिक सत्यमेव विव्रियते। यद् वस्तु येन रूपेण विद्यते, तस्य तेनैव रूपेण प्रकाशनं विवरणम् अभिधानं च सत्यम् इत्यनेनाभिप्रेतम्। धर्मस्य मूलं सत्यम् । सत्यमेव धर्मः । नहि धर्मः सत्याद् अतिरिच्यते । सत्यं ज्योतिः, सत्यमेव जीवनं द्योतयति ज्वलयति च। सत्यं ब्रह्मणस्तत्त्वम् । अतएव 'ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या' इति वेदान्तविद्भिरुदीर्यते। ब्रह्मैव सत्यं, सत्यं च ब्रह्मात्मकम् इति सुकरं वक्तुम्। अतएव ईश्वरस्य स्वस्य निर्देशात्मके सच्चिदानन्दशब्दे सत् शब्दः प्राङ् निर्दिश्यते । छान्दोग्योपनिषदि बृहदारण्यकोपनिषदि च सत्यमेव ब्रह्मेति प्रतिपाद्यते तदेव च जिज्ञासितव्यम्। सत्यं ब्रह्मेति, सत्यं ह्येव ब्रह्म। बृहदारण्यकोपनिषद् 5/4/2 सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यम् । छान्दोग्योपनिषद् 7/16/2 जगति सर्वविधायकं किमस्ति ?

    • Aऐश्वर्यम्
    • Bसत्यम्
    • Cअविद्या
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  43. Q43

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 116-120 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – यत् सर्वलोकहित सम्पादने प्रभवति, सर्वस्य च जगतः सुखमावहति, समाजस्य च संरक्षणं विदधाति, तत् सत्यम्। दार्शनिकदृष्ट्या यद् वस्तु शाश्वत रूपेण स्थायि अविनश्वरं च तत् सत्यम् । यत्र देशकालादिभेदेऽपि न वैपरीत्यं परिवर्तन क्षमत्वं वा तत् सत्यमिति । तथाविध विवेचनया जगति ब्रह्मैव सत्यम् इति दर्शनविद्भिः संस्थाप्यते । अत्र दार्शनिकं सत्यं न विवक्षितम्, इति लौकिक सत्यमेव विव्रियते। यद् वस्तु येन रूपेण विद्यते, तस्य तेनैव रूपेण प्रकाशनं विवरणम् अभिधानं च सत्यम् इत्यनेनाभिप्रेतम्। धर्मस्य मूलं सत्यम् । सत्यमेव धर्मः । नहि धर्मः सत्याद् अतिरिच्यते । सत्यं ज्योतिः, सत्यमेव जीवनं द्योतयति ज्वलयति च। सत्यं ब्रह्मणस्तत्त्वम् । अतएव 'ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या' इति वेदान्तविद्भिरुदीर्यते। ब्रह्मैव सत्यं, सत्यं च ब्रह्मात्मकम् इति सुकरं वक्तुम्। अतएव ईश्वरस्य स्वस्य निर्देशात्मके सच्चिदानन्दशब्दे सत् शब्दः प्राङ् निर्दिश्यते । छान्दोग्योपनिषदि बृहदारण्यकोपनिषदि च सत्यमेव ब्रह्मेति प्रतिपाद्यते तदेव च जिज्ञासितव्यम्। सत्यं ब्रह्मेति, सत्यं ह्येव ब्रह्म। बृहदारण्यकोपनिषद् 5/4/2 सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यम् । छान्दोग्योपनिषद् 7/16/2 'ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या' – केषां उक्तिः वर्तते ?

    • Aवेदान्तविदाम्
    • Bयोगिनाम्
    • Cमीमांसकानाम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  44. Q44

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 116-120 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – यत् सर्वलोकहित सम्पादने प्रभवति, सर्वस्य च जगतः सुखमावहति, समाजस्य च संरक्षणं विदधाति, तत् सत्यम्। दार्शनिकदृष्ट्या यद् वस्तु शाश्वत रूपेण स्थायि अविनश्वरं च तत् सत्यम् । यत्र देशकालादिभेदेऽपि न वैपरीत्यं परिवर्तन क्षमत्वं वा तत् सत्यमिति । तथाविध विवेचनया जगति ब्रह्मैव सत्यम् इति दर्शनविद्भिः संस्थाप्यते । अत्र दार्शनिकं सत्यं न विवक्षितम्, इति लौकिक सत्यमेव विव्रियते। यद् वस्तु येन रूपेण विद्यते, तस्य तेनैव रूपेण प्रकाशनं विवरणम् अभिधानं च सत्यम् इत्यनेनाभिप्रेतम्। धर्मस्य मूलं सत्यम् । सत्यमेव धर्मः । नहि धर्मः सत्याद् अतिरिच्यते । सत्यं ज्योतिः, सत्यमेव जीवनं द्योतयति ज्वलयति च। सत्यं ब्रह्मणस्तत्त्वम् । अतएव 'ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या' इति वेदान्तविद्भिरुदीर्यते। ब्रह्मैव सत्यं, सत्यं च ब्रह्मात्मकम् इति सुकरं वक्तुम्। अतएव ईश्वरस्य स्वस्य निर्देशात्मके सच्चिदानन्दशब्दे सत् शब्दः प्राङ् निर्दिश्यते । छान्दोग्योपनिषदि बृहदारण्यकोपनिषदि च सत्यमेव ब्रह्मेति प्रतिपाद्यते तदेव च जिज्ञासितव्यम्। सत्यं ब्रह्मेति, सत्यं ह्येव ब्रह्म। बृहदारण्यकोपनिषद् 5/4/2 सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यम् । छान्दोग्योपनिषद् 7/16/2 समाजस्य संरक्षणं यद् विदधाति तत् अस्ति

    • Aसत्यम्
    • Bअर्थम्
    • Cकामम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  45. Q45

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 116-120 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – यत् सर्वलोकहित सम्पादने प्रभवति, सर्वस्य च जगतः सुखमावहति, समाजस्य च संरक्षणं विदधाति, तत् सत्यम्। दार्शनिकदृष्ट्या यद् वस्तु शाश्वत रूपेण स्थायि अविनश्वरं च तत् सत्यम् । यत्र देशकालादिभेदेऽपि न वैपरीत्यं परिवर्तन क्षमत्वं वा तत् सत्यमिति । तथाविध विवेचनया जगति ब्रह्मैव सत्यम् इति दर्शनविद्भिः संस्थाप्यते । अत्र दार्शनिकं सत्यं न विवक्षितम्, इति लौकिक सत्यमेव विव्रियते। यद् वस्तु येन रूपेण विद्यते, तस्य तेनैव रूपेण प्रकाशनं विवरणम् अभिधानं च सत्यम् इत्यनेनाभिप्रेतम्। धर्मस्य मूलं सत्यम् । सत्यमेव धर्मः । नहि धर्मः सत्याद् अतिरिच्यते । सत्यं ज्योतिः, सत्यमेव जीवनं द्योतयति ज्वलयति च। सत्यं ब्रह्मणस्तत्त्वम् । अतएव 'ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या' इति वेदान्तविद्भिरुदीर्यते। ब्रह्मैव सत्यं, सत्यं च ब्रह्मात्मकम् इति सुकरं वक्तुम्। अतएव ईश्वरस्य स्वस्य निर्देशात्मके सच्चिदानन्दशब्दे सत् शब्दः प्राङ् निर्दिश्यते । छान्दोग्योपनिषदि बृहदारण्यकोपनिषदि च सत्यमेव ब्रह्मेति प्रतिपाद्यते तदेव च जिज्ञासितव्यम्। सत्यं ब्रह्मेति, सत्यं ह्येव ब्रह्म। बृहदारण्यकोपनिषद् 5/4/2 सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यम् । छान्दोग्योपनिषद् 7/16/2 सत्यं जनं कस्मात् रक्षति ?

    • Aदुःखात्
    • Bपापात्
    • Cभयात्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  46. Q46

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 121-125 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्वराज्यं हि नाम राष्ट्रस्य परमोत्कर्षधायकं तत्त्वम् । सर्वेषां स्वराष्ट्रिय प्रजाजनानां सम्मत्या प्रतिविध्यविधया प्रवर्तितं यद्राज्यं तत्स्वराज्यपदेन व्यपदिश्यते । तादृशस्वराज्योपलब्ध्यर्थमेव जनैः प्रयतितव्यम् इति ऋग्वेदेऽपि समुपदिष्टम् । वेदे स्वराज्य - महिमा वर्णनार्थमेकमखिलं सूक्तमेव पठ्यते तद्धि स्वराज्यसूक्तमिति नाम्ना कथ्यते । अन्यत्रापि बहुत्र स्वराज्य गुणगरिमाऽवलोक्यते। कस्यापि राष्ट्रस्य कृते स्वराज्यसदृशमन्यत् भूतं प्रभूतं वैभवं नास्ति। एतेन ध्वन्यते प्रस्फुटं यत् प्रजातन्त्रं शासनमपि तदेवोत्कृष्टं यत्स्वराज्यसंवलितं भवेत् । एष प्रजातन्त्रप्रसङ्गः अन्यत्रापि संस्कृतसाहित्ये दरीदृश्यते । प्रायशः वर्षाणां सहस्रद्वयी व्यतीयाय यदा राजनीति निपुणः कौटल्यापरनामधेयः आचार्य चाणक्यः बभूव। तेन कूटनीतिधुरंधरेण एकायत्तं नन्दवंश प्रशासनमुदिश्य मौर्यकुलभूषणं चन्द्रगुप्तं राज्यसिंहासने प्रतिष्ठापयामास । महान् राजनीतिज्ञः कौटिल्यः चन्द्रगुप्तस्य कृते साम्राज्यधुरं निर्वोढुमर्थशास्त्रविधं लोक विश्रुतं राजनीतितन्त्रं प्रणिनाय। यत्र प्रजातन्त्रपद्धतिमेवावलभ्य राज्यतन्त्रं सञ्चालयितव्यमिति सर्वं सुनिपुणं प्रतिपादितम् । उत्कृष्टं प्रजातन्त्रशासनमस्ति

    • Aराजाश्रितम्
    • Bस्वराज्यसंवलितम्
    • Cअनुकम्पाश्रिम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  47. Q47

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 121-125 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्वराज्यं हि नाम राष्ट्रस्य परमोत्कर्षधायकं तत्त्वम् । सर्वेषां स्वराष्ट्रिय प्रजाजनानां सम्मत्या प्रतिविध्यविधया प्रवर्तितं यद्राज्यं तत्स्वराज्यपदेन व्यपदिश्यते । तादृशस्वराज्योपलब्ध्यर्थमेव जनैः प्रयतितव्यम् इति ऋग्वेदेऽपि समुपदिष्टम् । वेदे स्वराज्य - महिमा वर्णनार्थमेकमखिलं सूक्तमेव पठ्यते तद्धि स्वराज्यसूक्तमिति नाम्ना कथ्यते । अन्यत्रापि बहुत्र स्वराज्य गुणगरिमाऽवलोक्यते। कस्यापि राष्ट्रस्य कृते स्वराज्यसदृशमन्यत् भूतं प्रभूतं वैभवं नास्ति। एतेन ध्वन्यते प्रस्फुटं यत् प्रजातन्त्रं शासनमपि तदेवोत्कृष्टं यत्स्वराज्यसंवलितं भवेत् । एष प्रजातन्त्रप्रसङ्गः अन्यत्रापि संस्कृतसाहित्ये दरीदृश्यते । प्रायशः वर्षाणां सहस्रद्वयी व्यतीयाय यदा राजनीति निपुणः कौटल्यापरनामधेयः आचार्य चाणक्यः बभूव। तेन कूटनीतिधुरंधरेण एकायत्तं नन्दवंश प्रशासनमुदिश्य मौर्यकुलभूषणं चन्द्रगुप्तं राज्यसिंहासने प्रतिष्ठापयामास । महान् राजनीतिज्ञः कौटिल्यः चन्द्रगुप्तस्य कृते साम्राज्यधुरं निर्वोढुमर्थशास्त्रविधं लोक विश्रुतं राजनीतितन्त्रं प्रणिनाय। यत्र प्रजातन्त्रपद्धतिमेवावलभ्य राज्यतन्त्रं सञ्चालयितव्यमिति सर्वं सुनिपुणं प्रतिपादितम् । 'अर्थशास्त्रम्' कस्याः नीतेः तन्त्ररूपेण ज्ञायते ?

    • Aधर्मनीतेः तन्त्रम्
    • Bअर्थनीतेः तन्त्रम्
    • Cराजनीतेः तन्त्रम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  48. Q48

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 121-125 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्वराज्यं हि नाम राष्ट्रस्य परमोत्कर्षधायकं तत्त्वम् । सर्वेषां स्वराष्ट्रिय प्रजाजनानां सम्मत्या प्रतिविध्यविधया प्रवर्तितं यद्राज्यं तत्स्वराज्यपदेन व्यपदिश्यते । तादृशस्वराज्योपलब्ध्यर्थमेव जनैः प्रयतितव्यम् इति ऋग्वेदेऽपि समुपदिष्टम् । वेदे स्वराज्य - महिमा वर्णनार्थमेकमखिलं सूक्तमेव पठ्यते तद्धि स्वराज्यसूक्तमिति नाम्ना कथ्यते । अन्यत्रापि बहुत्र स्वराज्य गुणगरिमाऽवलोक्यते। कस्यापि राष्ट्रस्य कृते स्वराज्यसदृशमन्यत् भूतं प्रभूतं वैभवं नास्ति। एतेन ध्वन्यते प्रस्फुटं यत् प्रजातन्त्रं शासनमपि तदेवोत्कृष्टं यत्स्वराज्यसंवलितं भवेत् । एष प्रजातन्त्रप्रसङ्गः अन्यत्रापि संस्कृतसाहित्ये दरीदृश्यते । प्रायशः वर्षाणां सहस्रद्वयी व्यतीयाय यदा राजनीति निपुणः कौटल्यापरनामधेयः आचार्य चाणक्यः बभूव। तेन कूटनीतिधुरंधरेण एकायत्तं नन्दवंश प्रशासनमुदिश्य मौर्यकुलभूषणं चन्द्रगुप्तं राज्यसिंहासने प्रतिष्ठापयामास । महान् राजनीतिज्ञः कौटिल्यः चन्द्रगुप्तस्य कृते साम्राज्यधुरं निर्वोढुमर्थशास्त्रविधं लोक विश्रुतं राजनीतितन्त्रं प्रणिनाय। यत्र प्रजातन्त्रपद्धतिमेवावलभ्य राज्यतन्त्रं सञ्चालयितव्यमिति सर्वं सुनिपुणं प्रतिपादितम् । कौटिल्येन कस्य वंशस्य शासनम् उच्छेदितम् ?

    • Aगुप्तवंशस्य शासनम्
    • Bनन्दवंशस्य शासनम्
    • Cमौर्यवंशस्य शासनम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  49. Q49

    निर्देशः – अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा 121-125 प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – स्वराज्यं हि नाम राष्ट्रस्य परमोत्कर्षधायकं तत्त्वम् । सर्वेषां स्वराष्ट्रिय प्रजाजनानां सम्मत्या प्रतिविध्यविधया प्रवर्तितं यद्राज्यं तत्स्वराज्यपदेन व्यपदिश्यते । तादृशस्वराज्योपलब्ध्यर्थमेव जनैः प्रयतितव्यम् इति ऋग्वेदेऽपि समुपदिष्टम् । वेदे स्वराज्य - महिमा वर्णनार्थमेकमखिलं सूक्तमेव पठ्यते तद्धि स्वराज्यसूक्तमिति नाम्ना कथ्यते । अन्यत्रापि बहुत्र स्वराज्य गुणगरिमाऽवलोक्यते। कस्यापि राष्ट्रस्य कृते स्वराज्यसदृशमन्यत् भूतं प्रभूतं वैभवं नास्ति। एतेन ध्वन्यते प्रस्फुटं यत् प्रजातन्त्रं शासनमपि तदेवोत्कृष्टं यत्स्वराज्यसंवलितं भवेत् । एष प्रजातन्त्रप्रसङ्गः अन्यत्रापि संस्कृतसाहित्ये दरीदृश्यते । प्रायशः वर्षाणां सहस्रद्वयी व्यतीयाय यदा राजनीति निपुणः कौटल्यापरनामधेयः आचार्य चाणक्यः बभूव। तेन कूटनीतिधुरंधरेण एकायत्तं नन्दवंश प्रशासनमुदिश्य मौर्यकुलभूषणं चन्द्रगुप्तं राज्यसिंहासने प्रतिष्ठापयामास । महान् राजनीतिज्ञः कौटिल्यः चन्द्रगुप्तस्य कृते साम्राज्यधुरं निर्वोढुमर्थशास्त्रविधं लोक विश्रुतं राजनीतितन्त्रं प्रणिनाय। यत्र प्रजातन्त्रपद्धतिमेवावलभ्य राज्यतन्त्रं सञ्चालयितव्यमिति सर्वं सुनिपुणं प्रतिपादितम् । स्वराष्ट्रियजनैः प्रवर्तितं राज्यं किं कथ्यते ?

    • Aस्वराज्यम्
    • Bस्वराष्ट्रम्
    • Cस्वदेशः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Translation (Hindi to Sanskrit)

    Why this answer? Read the explanation →
  50. Q50

    'आवाम्' कस्य शब्दस्य संस्कृतरूपमस्ति ?

    • Aयुष्मद्
    • Bअदस्
    • Cअस्मद्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  51. Q51

    'अधिगोपम्' इति सामासिक पदस्य अलौकिकः विग्रह वर्तते।

    • Aगोपा ङस् अधि
    • Bगोपा सु अधि
    • Cगोपा ङि अधि
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sandhi & Samas

    Why this answer? Read the explanation →
  52. Q52

    'गो' शब्दस्य द्वितीया विभक्ति बहुवचनस्य रूपमस्ति

    • Aगाः
    • Bगौः
    • Cगोः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  53. Q53

    कर्मवाच्ये कर्मणः प्रयोगः कस्यां विभक्तौ भवति ?

    • Aद्वितीयायाम्
    • Bतृतीयायाम्
    • Cप्रथमायाम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Karak & Vibhakti

    Why this answer? Read the explanation →
  54. Q54

    'भू' धातोः लङ् लकारस्य मध्यम पुरुषस्य बहुवचन रूपमस्ति

    • Aअभवत्
    • Bअभवत
    • Cअभवः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  55. Q55

    'रूपवद्भार्यः' इत्यस्मिन् पदे कः समासः अस्ति ?

    • Aबहुव्रीहिः
    • Bअव्ययीभावः
    • Cतत्पुरुषः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sandhi & Samas

    Why this answer? Read the explanation →
  56. Q56

    गुण संज्ञा विधायकं सूत्रमस्ति

    • Aअदेङ् गुणः
    • Bआद् गुणः
    • Cगुणो यङ्लुको
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sandhi & Samas

    Why this answer? Read the explanation →
  57. Q57

    'राजन्' शब्दस्य द्वितीयाविभक्तेः बहुवचन रूपमस्ति

    • Aराजानम्
    • Bराज्ञः
    • Cराज्ञानः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  58. Q58

    अवर्णं कतिभेदात्मकमस्ति ?

    • Aषोडश
    • Bद्वादश
    • Cअष्टादश
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Grammar (Vyakaran)

    Why this answer? Read the explanation →
  59. Q59

    'दा' धातोः लट्लकारस्य प्रथम पुरुषस्य बहुवचनस्य रूपमस्ति

    • Aददति
    • Bददाति
    • Cददन्ति
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  60. Q60

    'यय्' प्रत्याहारे कः वर्णः न परिगण्यते ?

    • Aर
    • Bव
    • Cह
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Grammar (Vyakaran)

    Why this answer? Read the explanation →
  61. Q61

    'कारके' कीदृशं सूत्रं वर्तते ?

    • Aविधिसूत्रम्
    • Bअधिकार सूत्रम्
    • Cपरिभाषा सूत्रम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Karak & Vibhakti

    Why this answer? Read the explanation →
  62. Q62

    'हा' योगे का विभक्तिः प्रयुज्यते ?

    • Aद्वितीया
    • Bप्रथमा
    • Cतृतीया
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Karak & Vibhakti

    Why this answer? Read the explanation →
  63. Q63

    'लभ्' धातोः लट्लकारस्य उत्तमपुरुषस्य एकवचनरूपमस्ति

    • Aलभे
    • Bलभै
    • Cलेभे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  64. Q64

    वृद्धिसन्धि विधायकं सूत्रमस्ति

    • Aवृद्धिरेचि
    • Bवृद्धिरादैच्
    • Cवृद्भ्यः स्यस्नोः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sandhi & Samas

    Why this answer? Read the explanation →
  65. Q65

    'ईषत्स्पृष्टम्' केषां वर्णानाम् आभ्यन्तरप्रयत्नम् अस्ति ?

    • Aअन्तःस्थवर्णानाम्
    • Bस्पर्शवर्णानाम्
    • Cऊष्मवर्णानाम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Grammar (Vyakaran)

    Why this answer? Read the explanation →
  66. Q66

    ''पराजेरसोढः'' इति सूत्रेण किं भवति ?

    • Aअपादानसंज्ञा
    • Bसम्प्रदानसंज्ञा
    • Cअधिकरणसंज्ञा
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Karak & Vibhakti

    Why this answer? Read the explanation →
  67. Q67

    'वारिणी' शब्दस्य का विभक्तिरस्ति ?

    • Aद्वितीया
    • Bप्रथमा
    • Cतृतीया
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  68. Q68

    पाणिनीय माहेश्वरसूत्रेषु स्वरबोधकानां सूत्राणां संख्या का अस्ति ?

    • Aपञ्च
    • Bचतस्रः
    • Cषड्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Grammar (Vyakaran)

    Why this answer? Read the explanation →
  69. Q69

    'ते' अस्ति

    • A'तत्' शब्दस्य नपुंसकलिंग-प्रथमा-द्विवचन-रूपम्
    • B'तत्' शब्दस्य स्त्रीलिङ्ग-प्रथमा-द्विवचन-रूपम्
    • C'तत्' शब्दस्य पुलिंग-प्रथमा-द्विवचन-रूपम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  70. Q70

    'साधवे' शब्दरूपे साधु शब्दस्य के विभक्ति वचने प्रयुक्ते स्तः ?

    • Aषष्ठी एकवचनम्
    • Bसप्तमी एकवचनम्
    • Cचतुर्थी एकवचनम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Shabda Roop & Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
  71. Q71

    ''गवां गोषु वा कृष्णा बहुक्षीरा''- इति वाक्यं कस्य सूत्रस्य उदाहरणमस्ति ?

    • Aषष्ठी हेतु प्रयोगे
    • Bयस्य च भावेन भावलक्षणम्
    • Cयतश्च निर्धारणम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Karak & Vibhakti

    Why this answer? Read the explanation →

Want to know why each answer is right?

Explanations for every question, a timed run of this paper with your rank against other aspirants, and wrong answers that come back on a 1/3/7-day revision schedule — all inside LearnInShort.

Start free →

Questions transcribed from official BPSC papers and verified against the published answer key. Reproduced for educational use.