BPSC TRE-3 Secondary Sanskrit — Question Paper with Answers

All 77 questions from this paper, with the correct answer marked. Free to read — no sign-up. Transcribed in English, Hindi and Urdu and verified against the official BPSC answer key.

1. Q1

   अधोऽङ्कितेषु उपजीव्यं काव्यमस्ति?

   • Aऋग्वेदः
   • Bरामायणम्
   • Cमहाभारतम्
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
2. Q2

   ''चतुर्विंशति साहस्री संहिता'' इति कस्य विशेषणम्?

   • Aश्रीमद्भागवतपुराणस्य
   • Bमहाभारतस्य
   • Cरामायणस्य
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
3. Q3

   अधोऽङ्कितेषु युग्मेषु उचितं युग्मं चिनुत – (क) ऋग्वेदः – शाकलशाखा (ख) यजुर्वेदः – माण्डूकायनशाखा (ग) सामवेदः – काण्वशाखा (घ) अथर्ववेदः – राणायनीयशाखा

   • Aक
   • Bख
   • Cघ
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
4. Q4

   तालिका – क तथा च तालिका – ख, इत्य नयोर्मध्ये समुचितं सम्बन्धं स्थापयित्वा अधोऽङ्कितेषु कूटेषु–उचितम् उत्तरं चिनुत – (अ) ऋग्वेदः — (i) शतपथब्राह्मणम् (इ) यजुर्वेदः — (ii) गोपथब्राह्मणम् (उ) सामवेदः — (iii) कौषीतकिब्राह्मणम् (ए) अथर्ववेद — (iv) ताण्ड्यमहाब्राह्मणम्

   • Aअ–iv, इ–ii, उ–i, ए–iii
   • Bअ–i, इ–iii, उ–ii, ए–iv
   • Cअ–iii, इ–i, उ–iv, ए–ii
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
5. Q5

   ऋग्वेदस्य विभाजनमस्ति –

   • Aकाण्डेषु
   • Bमण्डलेषु
   • Cअष्टकेषु
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
6. Q6

   ऋग्वेदस्य मन्त्रद्रष्टा ऋषिका अस्ति –

   • Aअपाला आत्रेयी
   • Bघोषा काक्षीवती
   • Cविश्ववारा आत्रेयी
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
7. Q7

   कस्य वेदस्य शुक्ल–कृष्ण इति शाखे स्तः?

   • Aयजुर्वेदस्य
   • Bअथर्ववेदस्य
   • Cसामवेदस्य
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
8. Q8

   अधोऽङ्कितेषु सामवेदस्य उपनिषद् अस्ति –

   • Aबृहदारण्यकोपनिषद्
   • Bछान्दोग्योपनिषद्
   • Cमुण्डकोपनिषद्
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
9. Q9

   निरूक्तवेदाङ्गस्य कोऽस्ति कर्ता?

   • Aपिङ्गलः
   • Bलगधः
   • Cयास्कः
   • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
   • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

   Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

   Why this answer? Read the explanation →
10. Q10

    वेदाङ्गेषु मुखमिति किमुच्यते?

    • Aछन्दः
    • Bकल्पः
    • Cशिक्षा
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
11. Q11

    तालिका–क तथा च तालिका –ख इत्यनयोर्मध्ये समुचितं सम्बन्धं स्थापयित्वा अधोऽङ्कितेषु कूटेषु उचितम् उत्तरं चिनुत – (अ) छन्दशास्त्रम् — (i) लगधः (इ) व्याकरणशास्त्रम् — (ii) यास्कः (उ) निरूक्तशास्त्रम् — (iii) पिङ्गलः (ए) ज्योतिषशास्त्रम् — (iv) पाणिनिः

    • Aअ–iii, इ–iv, उ–ii, ए–i
    • Bअ–i, इ–iv, उ–ii, ए–iii
    • Cअ–iii, इ–iv, उ–i, ए–ii
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
12. Q12

    अधोऽङ्कितेषु कस्य ''रामायण'' इत्यनेन सह सम्बन्धो वर्तते?

    • Aगौडीयपाठः
    • Bपश्चिमोत्तरीयपाठः
    • Cदाक्षिणात्यपाठः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
13. Q13

    अधोऽङ्कितेषु महाभारतस्य पर्वसु उचितः क्रमः कः?

    • Aभीष्म, कर्ण, द्रोण, विराट, उद्योग
    • Bविराट, उद्योग, भीष्म, द्रोण, कर्ण
    • Cउद्योग, भीष्म, कर्ण, विराट, द्रोण
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
14. Q14

    महाभारते कस्मिन् पर्वणि श्रीमद्भगवद् गीताया वर्णनमस्ति?

    • Aभीष्मपर्वणि
    • Bशान्तिपर्वणि
    • Cआदिपर्वणि
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
15. Q15

    अधोऽङ्कितेषु कतमो महाभारतस्य पर्व नास्ति?

    • Aस्त्रीपर्व
    • Bमौसलपर्व
    • Cकौशलपर्व
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
16. Q16

    अधोऽङ्कितेषु को महाभारतस्य टीकाकारो नास्ति?

    • Aविमलबोधः
    • Bनीलाम्बरः
    • Cनीलकण्ठः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
17. Q17

    अधोऽङ्कितेषु कस्य गणना महापुराणेषु न भवति?

    • Aसौरपुराणस्य
    • Bविष्णुपुराणस्य
    • Cवराहपुराणस्य
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
18. Q18

    ''ऋतुसंहारम्'' इति कस्य रचना?

    • Aआर्यशूरस्य
    • Bमाघस्य
    • Cकुमारदासस्य
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
19. Q19

    तालिका–क तथा च तालिका –ख इत्यनयोर्मध्ये समुचितं सम्बन्धं स्थापयित्वा अधोऽङ्कितेषु कूटेषु उचितम् उत्तरं चिनुत – (अ) उपमा — (i) भारविः (इ) अर्थगौरवम् — (ii) भवभूतिः (उ) पदलालित्यम् — (iii) कालिदासः (ए) कारूण्यम् — (iv) दण्डी

    • Aअ–i, इ–ii, उ–iii, ए–iv
    • Bअ–iv, इ–ii, उ–iii, ए–i
    • Cअ–iii, इ–i, उ–iv, ए–ii
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
20. Q20

    अधोऽङ्कितासु रचनासु अश्वघोषस्य रचना नास्ति?

    • Aसौन्दरनन्दम्
    • Bजानकीहरणम्
    • Cबुद्धचरितम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
21. Q21

    अधोऽङ्कितेषु कस्य गणना गीतिकाव्येषु भवति?

    • Aसूक्तिमुक्तावली
    • Bजानकी–परिणय
    • Cनर्ममाला
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
22. Q22

    अधस्तनेषु युग्मेषु उचितं युग्मं चिनुत –

    • Aबृहत्कथा – गुणाढ्य
    • Bबृहत्कथामञ्जरी – क्षेमेन्द्र
    • Cकथासरित्सागर – सोमदेव
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
23. Q23

    पञ्चतन्त्रेऽधोऽङ्कितेषु कतमः तन्त्रो नास्ति?

    • Aअपरीक्षितकारकम्
    • Bसुपरीक्षितकारकम्
    • Cलब्धप्रणाशः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
24. Q24

    'मृच्छकटिकम्' इत्यस्य नाटकस्य को लेखकः?

    • Aमुरारिः
    • Bराजशेखरः
    • Cभट्टनारायणः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
25. Q25

    अधोऽङ्कितेषु कोऽस्ति गद्यकारः कविः?

    • Aअम्बिकादत्तव्यासः
    • Bबाणभट्टः
    • Cदण्डी
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
26. Q26

    निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (97-101) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वान् पुष्णाति विविधैः प्रकारैः, तर्पयति च सुखसाधनैः। पृथिवी, जलं, तेजो, वायुः, आकाशश्चास्याः प्रमुखानि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथक्तया वाऽस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आव्रियते परितः समन्तात् लोकोऽनेनेति पर्यावरणम्। यथाऽजातशिशुः मातृगर्भे सुरक्षितस्तिष्ठति तथैव मानवः पर्यावरणकुक्षौ। परिष्कृतं प्रदूषणरहितं च पर्यावरणमस्मभ्यं सांसारिकं जीवनसुखं, सद्विचारं, सत्यसङ्कल्पं माङ्गलिकसामग्रीश्च प्रददाति। परन्तु स्वार्थान्धो मानवस्तदेव पर्यावरणमद्य नाशयति। स्वल्पलाभाय जना बहुमूल्यानि वस्तूनि नाशयन्ति। यन्त्रागाराणां विषाक्तं जलं नद्यां निपात्यते येन मत्स्यादीनां जलचराणाञ्च क्षणेनैव नाशो जायते। नदी जलमपि तत्सर्वथाऽपेयं जायते। वनवृक्षा निर्विवेकं छिद्यन्ते व्यापार वर्धनाय, येन अवृष्टिः प्रवर्धते, वनपशवश्च शरणरहिता ग्रामेषु उपद्रवं विदधति। शुद्धवायुरपि वृक्षकर्तनात् सङ्कटापन्नो जातः। एवं हि स्वार्थान्धमानवैर्विकृतिमुपगता प्रकृतिरेव तेषां विनाशकर्त्री सञ्जाता। पर्यावरणे विकृतिमुपगते जायन्ते विविधा रोगा भीषणसमस्याश्च। तत्सर्वमिदानीं चिन्तनीयं प्रतिभाति। अस्य गद्यांशस्य किमुचितं शीर्षकम्?

    • Aपर्यावरणम्
    • Bप्रकृतिः
    • Cमानवः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shemushi — Prose and Poetry, Class 10

    Why this answer? Read the explanation →
27. Q27

    निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (97-101) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वान् पुष्णाति विविधैः प्रकारैः, तर्पयति च सुखसाधनैः। पृथिवी, जलं, तेजो, वायुः, आकाशश्चास्याः प्रमुखानि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथक्तया वाऽस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आव्रियते परितः समन्तात् लोकोऽनेनेति पर्यावरणम्। यथाऽजातशिशुः मातृगर्भे सुरक्षितस्तिष्ठति तथैव मानवः पर्यावरणकुक्षौ। परिष्कृतं प्रदूषणरहितं च पर्यावरणमस्मभ्यं सांसारिकं जीवनसुखं, सद्विचारं, सत्यसङ्कल्पं माङ्गलिकसामग्रीश्च प्रददाति। परन्तु स्वार्थान्धो मानवस्तदेव पर्यावरणमद्य नाशयति। स्वल्पलाभाय जना बहुमूल्यानि वस्तूनि नाशयन्ति। यन्त्रागाराणां विषाक्तं जलं नद्यां निपात्यते येन मत्स्यादीनां जलचराणाञ्च क्षणेनैव नाशो जायते। नदी जलमपि तत्सर्वथाऽपेयं जायते। वनवृक्षा निर्विवेकं छिद्यन्ते व्यापार वर्धनाय, येन अवृष्टिः प्रवर्धते, वनपशवश्च शरणरहिता ग्रामेषु उपद्रवं विदधति। शुद्धवायुरपि वृक्षकर्तनात् सङ्कटापन्नो जातः। एवं हि स्वार्थान्धमानवैर्विकृतिमुपगता प्रकृतिरेव तेषां विनाशकर्त्री सञ्जाता। पर्यावरणे विकृतिमुपगते जायन्ते विविधा रोगा भीषणसमस्याश्च। तत्सर्वमिदानीं चिन्तनीयं प्रतिभाति। स्वार्थान्धो मानवः किं करोति?

    • Aस्वार्थं साधयति
    • Bअन्यान् घातयति
    • Cपर्यावरणं नाशयति
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Shemushi — Prose and Poetry, Class 10

    Why this answer? Read the explanation →
28. Q28

    निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (97-101) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वान् पुष्णाति विविधैः प्रकारैः, तर्पयति च सुखसाधनैः। पृथिवी, जलं, तेजो, वायुः, आकाशश्चास्याः प्रमुखानि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथक्तया वाऽस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आव्रियते परितः समन्तात् लोकोऽनेनेति पर्यावरणम्। यथाऽजातशिशुः मातृगर्भे सुरक्षितस्तिष्ठति तथैव मानवः पर्यावरणकुक्षौ। परिष्कृतं प्रदूषणरहितं च पर्यावरणमस्मभ्यं सांसारिकं जीवनसुखं, सद्विचारं, सत्यसङ्कल्पं माङ्गलिकसामग्रीश्च प्रददाति। परन्तु स्वार्थान्धो मानवस्तदेव पर्यावरणमद्य नाशयति। स्वल्पलाभाय जना बहुमूल्यानि वस्तूनि नाशयन्ति। यन्त्रागाराणां विषाक्तं जलं नद्यां निपात्यते येन मत्स्यादीनां जलचराणाञ्च क्षणेनैव नाशो जायते। नदी जलमपि तत्सर्वथाऽपेयं जायते। वनवृक्षा निर्विवेकं छिद्यन्ते व्यापार वर्धनाय, येन अवृष्टिः प्रवर्धते, वनपशवश्च शरणरहिता ग्रामेषु उपद्रवं विदधति। शुद्धवायुरपि वृक्षकर्तनात् सङ्कटापन्नो जातः। एवं हि स्वार्थान्धमानवैर्विकृतिमुपगता प्रकृतिरेव तेषां विनाशकर्त्री सञ्जाता। पर्यावरणे विकृतिमुपगते जायन्ते विविधा रोगा भीषणसमस्याश्च। तत्सर्वमिदानीं चिन्तनीयं प्रतिभाति। अधोऽङ्कितेषु पर्यावरणस्य किमस्ति प्रमुखं तत्त्वम्?

    • Aउपवनः
    • Bआकाशः
    • Cसमुद्रः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Shemushi — Prose and Poetry, Class 10

    Why this answer? Read the explanation →
29. Q29

    निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (97-101) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वान् पुष्णाति विविधैः प्रकारैः, तर्पयति च सुखसाधनैः। पृथिवी, जलं, तेजो, वायुः, आकाशश्चास्याः प्रमुखानि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथक्तया वाऽस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आव्रियते परितः समन्तात् लोकोऽनेनेति पर्यावरणम्। यथाऽजातशिशुः मातृगर्भे सुरक्षितस्तिष्ठति तथैव मानवः पर्यावरणकुक्षौ। परिष्कृतं प्रदूषणरहितं च पर्यावरणमस्मभ्यं सांसारिकं जीवनसुखं, सद्विचारं, सत्यसङ्कल्पं माङ्गलिकसामग्रीश्च प्रददाति। परन्तु स्वार्थान्धो मानवस्तदेव पर्यावरणमद्य नाशयति। स्वल्पलाभाय जना बहुमूल्यानि वस्तूनि नाशयन्ति। यन्त्रागाराणां विषाक्तं जलं नद्यां निपात्यते येन मत्स्यादीनां जलचराणाञ्च क्षणेनैव नाशो जायते। नदी जलमपि तत्सर्वथाऽपेयं जायते। वनवृक्षा निर्विवेकं छिद्यन्ते व्यापार वर्धनाय, येन अवृष्टिः प्रवर्धते, वनपशवश्च शरणरहिता ग्रामेषु उपद्रवं विदधति। शुद्धवायुरपि वृक्षकर्तनात् सङ्कटापन्नो जातः। एवं हि स्वार्थान्धमानवैर्विकृतिमुपगता प्रकृतिरेव तेषां विनाशकर्त्री सञ्जाता। पर्यावरणे विकृतिमुपगते जायन्ते विविधा रोगा भीषणसमस्याश्च। तत्सर्वमिदानीं चिन्तनीयं प्रतिभाति। वनवृक्षाणां विनाशेन किं भवति?

    • Aअवृष्टिः
    • Bकृषियोग्या भूमिः
    • Cक्रीडाक्षेत्रम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shemushi — Prose and Poetry, Class 10

    Why this answer? Read the explanation →
30. Q30

    निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (97-101) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वान् पुष्णाति विविधैः प्रकारैः, तर्पयति च सुखसाधनैः। पृथिवी, जलं, तेजो, वायुः, आकाशश्चास्याः प्रमुखानि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथक्तया वाऽस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आव्रियते परितः समन्तात् लोकोऽनेनेति पर्यावरणम्। यथाऽजातशिशुः मातृगर्भे सुरक्षितस्तिष्ठति तथैव मानवः पर्यावरणकुक्षौ। परिष्कृतं प्रदूषणरहितं च पर्यावरणमस्मभ्यं सांसारिकं जीवनसुखं, सद्विचारं, सत्यसङ्कल्पं माङ्गलिकसामग्रीश्च प्रददाति। परन्तु स्वार्थान्धो मानवस्तदेव पर्यावरणमद्य नाशयति। स्वल्पलाभाय जना बहुमूल्यानि वस्तूनि नाशयन्ति। यन्त्रागाराणां विषाक्तं जलं नद्यां निपात्यते येन मत्स्यादीनां जलचराणाञ्च क्षणेनैव नाशो जायते। नदी जलमपि तत्सर्वथाऽपेयं जायते। वनवृक्षा निर्विवेकं छिद्यन्ते व्यापार वर्धनाय, येन अवृष्टिः प्रवर्धते, वनपशवश्च शरणरहिता ग्रामेषु उपद्रवं विदधति। शुद्धवायुरपि वृक्षकर्तनात् सङ्कटापन्नो जातः। एवं हि स्वार्थान्धमानवैर्विकृतिमुपगता प्रकृतिरेव तेषां विनाशकर्त्री सञ्जाता। पर्यावरणे विकृतिमुपगते जायन्ते विविधा रोगा भीषणसमस्याश्च। तत्सर्वमिदानीं चिन्तनीयं प्रतिभाति। मानवः कुत्र सुरक्षितो भवति?

    • Aगृहे
    • Bपरिवारे
    • Cग्रामे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Shemushi — Prose and Poetry, Class 10

    Why this answer? Read the explanation →
31. Q31

    ''शस्यमिव मर्त्यः पच्यते शस्यमिव जायते पुनः'' कथनमिदं कुत्र वर्तते?

    • Aकादम्बर्यां शुकनासोपदेशे
    • Bकठोपनिषदि
    • Cस्वप्नवासवदत्ते
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
32. Q32

    ''येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्येऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके। एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष ……..'' नचिकेतसः कतमो वरः?

    • Aतृतीयः
    • Bप्रथमः
    • Cद्वितीयः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
33. Q33

    ''अतः परीक्ष्य कर्त्तव्यं विशेषात्संगतं रहः। अज्ञातहृदयेष्वेवं वैरीभवति सौहृदम्।।'' श्लोकोऽयं कस्मिन् ग्रन्थे वर्तते?

    • Aरघुवंशे (द्वितीयसर्गे)
    • Bमेघदूते (पूर्वमेघे)
    • Cकिरातार्जुनीये (प्रथमसर्गे)
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
34. Q34

    ''अवलम्बो रोलम्बकदम्बस्य, सूत्रधारः सर्वव्यवहारस्य इनश्च दिनस्य'' शिवराजविजयस्य अस्मिन् सन्दर्भे ''इनः'' इत्यस्य पदस्य कोऽर्थः?

    • Aसखा
    • Bअनुचरः
    • Cस्वामी
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
35. Q35

    ''गर्भेश्वरत्वमभिनवयौवनत्वम्, अप्रतिमरूपत्वममानुषशक्तित्वञ्चेति महतीयं खल्वनर्थपरम्परा। यौवनारम्भे च प्रायः शास्त्रजलप्रक्षालननिर्मलापि कालुष्यमुपयाति बुद्धिः''। उद्धरणमेतत्कुत्र वर्तते?

    • Aअभिज्ञानशाकुन्तले
    • Bकादम्बर्यां (शुकनासोपदेशे)
    • Cशिवराजविजये
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
36. Q36

    ''स नः पितेव सूनवे अग्ने सूपायनो भव। सचस्वा नः स्वस्तये''।। मन्त्रोऽयं कस्मिन् सूक्ते वर्तते ऋग्वेदे?

    • Aअग्निसूक्ते
    • Bविष्णुसूक्ते
    • Cसूर्यसूक्ते
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
37. Q37

    चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरूणस्याग्नेः। आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च।। मन्त्रोऽयं ऋग्वेदे कस्मिन् सूक्ते वर्तते?

    • Aसवितृसूक्ते
    • Bइन्द्रसूक्ते
    • Cसूर्यसूक्ते
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
38. Q38

    ''वरं विरोधोऽपि समं महात्मभिः'' इदमुद्धरणं कुत्र वर्तते?

    • Aकादम्बर्यां शुकनासोपदेशे
    • Bकिरातार्जुनीये प्रथमसर्गे
    • Cरघुवंशे द्वितीयसर्गे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
39. Q39

    ''याच्ञा मोघा वरमधिगुणे नाधमे लब्धकामा'' इदमुद्धरणं कुत्र वर्तते?

    • Aरघुवंशे द्वितीय सर्गे
    • Bकिरातार्जुनीये प्रथम सर्गे
    • Cमेघदूते पूर्वमेघे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
40. Q40

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (112-116) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – उत्सवे, व्यसने, दुर्भिक्षे, राष्ट्रविप्लवे, दैनन्दिनव्यवहारे च यः सहायतां करोति सः बन्धुः भवति। यदि विश्वे सर्वत्र एतादृशः भावः भवेत् तदा विश्वबन्धुत्वं सम्भवति। परन्तु अधुना निखिले संसारे कलहस्य अशान्तेः च वातावरणम् अस्ति। मानवाः परस्परं न विश्वसन्ति। ते परस्य कष्टं स्वकीयं कष्टं न गणयन्ति। अपि च समर्थाः देशाः असमर्थान् देशान् प्रति उपेक्षाभावं प्रदर्शयन्ति, तेषाम् उपरि स्वकीयं प्रभुत्वं स्थापयन्ति। संसारे सर्वत्र विद्वेषस्य, शत्रुतायाः, हिंसायाः च भावना दृश्यते। देशानां विकासः अपि अवरुद्धः भवति। इयं महती आवश्यकता वर्तते यत् एकः देशः अपरेण देशेन सह निर्मलेन हृदयेन बन्धुतायाः व्यवहारं कुर्यात्। विश्वस्य जनेषु इयं भावना आवश्यकी। ततः विकसिताविकसितदेशयोः मध्ये स्वस्था स्पर्धा भविष्यति। सर्वे देशाः ज्ञानविज्ञानयोः क्षेत्रे मैत्रीभावनया सहयोगेन च समृद्धिं प्राप्तुं समर्थाः भविष्यन्ति। सर्वे देशाः ज्ञानविज्ञानयोः क्षेत्रे केन प्रकारेण समृद्धिं प्राप्तुं समर्थाः भविष्यन्ति?

    • Aमैत्रीभावनया
    • Bप्रतिस्पर्धाभावनया
    • Cस्वोन्नतिभावनया
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
41. Q41

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (112-116) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – उत्सवे, व्यसने, दुर्भिक्षे, राष्ट्रविप्लवे, दैनन्दिनव्यवहारे च यः सहायतां करोति सः बन्धुः भवति। यदि विश्वे सर्वत्र एतादृशः भावः भवेत् तदा विश्वबन्धुत्वं सम्भवति। परन्तु अधुना निखिले संसारे कलहस्य अशान्तेः च वातावरणम् अस्ति। मानवाः परस्परं न विश्वसन्ति। ते परस्य कष्टं स्वकीयं कष्टं न गणयन्ति। अपि च समर्थाः देशाः असमर्थान् देशान् प्रति उपेक्षाभावं प्रदर्शयन्ति, तेषाम् उपरि स्वकीयं प्रभुत्वं स्थापयन्ति। संसारे सर्वत्र विद्वेषस्य, शत्रुतायाः, हिंसायाः च भावना दृश्यते। देशानां विकासः अपि अवरुद्धः भवति। इयं महती आवश्यकता वर्तते यत् एकः देशः अपरेण देशेन सह निर्मलेन हृदयेन बन्धुतायाः व्यवहारं कुर्यात्। विश्वस्य जनेषु इयं भावना आवश्यकी। ततः विकसिताविकसितदेशयोः मध्ये स्वस्था स्पर्धा भविष्यति। सर्वे देशाः ज्ञानविज्ञानयोः क्षेत्रे मैत्रीभावनया सहयोगेन च समृद्धिं प्राप्तुं समर्थाः भविष्यन्ति। 'एतादृशः' इत्यस्य युक्ता व्याकरण प्रक्रिया अस्ति –

    • Aएता + दृश् + क्विन्
    • Bएतद् + दृश् + क्स
    • Cएतद् + दृश् + कञ्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
42. Q42

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (112-116) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – उत्सवे, व्यसने, दुर्भिक्षे, राष्ट्रविप्लवे, दैनन्दिनव्यवहारे च यः सहायतां करोति सः बन्धुः भवति। यदि विश्वे सर्वत्र एतादृशः भावः भवेत् तदा विश्वबन्धुत्वं सम्भवति। परन्तु अधुना निखिले संसारे कलहस्य अशान्तेः च वातावरणम् अस्ति। मानवाः परस्परं न विश्वसन्ति। ते परस्य कष्टं स्वकीयं कष्टं न गणयन्ति। अपि च समर्थाः देशाः असमर्थान् देशान् प्रति उपेक्षाभावं प्रदर्शयन्ति, तेषाम् उपरि स्वकीयं प्रभुत्वं स्थापयन्ति। संसारे सर्वत्र विद्वेषस्य, शत्रुतायाः, हिंसायाः च भावना दृश्यते। देशानां विकासः अपि अवरुद्धः भवति। इयं महती आवश्यकता वर्तते यत् एकः देशः अपरेण देशेन सह निर्मलेन हृदयेन बन्धुतायाः व्यवहारं कुर्यात्। विश्वस्य जनेषु इयं भावना आवश्यकी। ततः विकसिताविकसितदेशयोः मध्ये स्वस्था स्पर्धा भविष्यति। सर्वे देशाः ज्ञानविज्ञानयोः क्षेत्रे मैत्रीभावनया सहयोगेन च समृद्धिं प्राप्तुं समर्थाः भविष्यन्ति। संसारे कीदृशं वातावरणमस्ति?

    • Aशान्तेः
    • Bअशान्तेः
    • Cभ्रातृभावस्य
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
43. Q43

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (112-116) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – उत्सवे, व्यसने, दुर्भिक्षे, राष्ट्रविप्लवे, दैनन्दिनव्यवहारे च यः सहायतां करोति सः बन्धुः भवति। यदि विश्वे सर्वत्र एतादृशः भावः भवेत् तदा विश्वबन्धुत्वं सम्भवति। परन्तु अधुना निखिले संसारे कलहस्य अशान्तेः च वातावरणम् अस्ति। मानवाः परस्परं न विश्वसन्ति। ते परस्य कष्टं स्वकीयं कष्टं न गणयन्ति। अपि च समर्थाः देशाः असमर्थान् देशान् प्रति उपेक्षाभावं प्रदर्शयन्ति, तेषाम् उपरि स्वकीयं प्रभुत्वं स्थापयन्ति। संसारे सर्वत्र विद्वेषस्य, शत्रुतायाः, हिंसायाः च भावना दृश्यते। देशानां विकासः अपि अवरुद्धः भवति। इयं महती आवश्यकता वर्तते यत् एकः देशः अपरेण देशेन सह निर्मलेन हृदयेन बन्धुतायाः व्यवहारं कुर्यात्। विश्वस्य जनेषु इयं भावना आवश्यकी। ततः विकसिताविकसितदेशयोः मध्ये स्वस्था स्पर्धा भविष्यति। सर्वे देशाः ज्ञानविज्ञानयोः क्षेत्रे मैत्रीभावनया सहयोगेन च समृद्धिं प्राप्तुं समर्थाः भविष्यन्ति। समर्थाः देशाः, असमर्थान् देशान् प्रति, कथं व्यवहरन्ति?

    • Aमैत्रीभावनया
    • Bसहयोगभावनया
    • Cवैमनस्यभावनया
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
44. Q44

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (112-116) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – उत्सवे, व्यसने, दुर्भिक्षे, राष्ट्रविप्लवे, दैनन्दिनव्यवहारे च यः सहायतां करोति सः बन्धुः भवति। यदि विश्वे सर्वत्र एतादृशः भावः भवेत् तदा विश्वबन्धुत्वं सम्भवति। परन्तु अधुना निखिले संसारे कलहस्य अशान्तेः च वातावरणम् अस्ति। मानवाः परस्परं न विश्वसन्ति। ते परस्य कष्टं स्वकीयं कष्टं न गणयन्ति। अपि च समर्थाः देशाः असमर्थान् देशान् प्रति उपेक्षाभावं प्रदर्शयन्ति, तेषाम् उपरि स्वकीयं प्रभुत्वं स्थापयन्ति। संसारे सर्वत्र विद्वेषस्य, शत्रुतायाः, हिंसायाः च भावना दृश्यते। देशानां विकासः अपि अवरुद्धः भवति। इयं महती आवश्यकता वर्तते यत् एकः देशः अपरेण देशेन सह निर्मलेन हृदयेन बन्धुतायाः व्यवहारं कुर्यात्। विश्वस्य जनेषु इयं भावना आवश्यकी। ततः विकसिताविकसितदेशयोः मध्ये स्वस्था स्पर्धा भविष्यति। सर्वे देशाः ज्ञानविज्ञानयोः क्षेत्रे मैत्रीभावनया सहयोगेन च समृद्धिं प्राप्तुं समर्थाः भविष्यन्ति। दैनन्दिनव्यवहारे कः सहायतां करोति?

    • Aबन्धुः
    • Bपरिवारः
    • Cसम्बन्धिनः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
45. Q45

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (117-121) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – पुरा एकस्मिन् वृक्षे एका चटका प्रतिवसति स्म। कालेन तस्याः सन्ततिः जाता। एकदा कश्चित् प्रमत्तः गजः तस्य वृक्षस्य अधः आगत्य तस्य शाखां शुण्डेन अत्रोटयत्। चटकायाः नीडं भुवि अपतत्। तेन अण्डानि विशीर्णानि। अथ सा चटका व्यलपत्। तस्याः विलापं श्रुत्वा काष्ठकूटः नाम खगः दुःखेन ताम् अपृच्छत्–''भद्रे किमर्थं विलपसि?'' इति। चटकावदत्–''दुष्टेनैकेन गजेन मम सन्ततिः नाशिता। तस्य गजस्य वधेनैव मम दुःखम् अपसरेत्।'' ततः काष्ठकूटः तां वीणारवा-नाम्न्याः मक्षिकायाः समीपम् अनयत्। तयोः वार्तां श्रुत्वा मक्षिकावदत्– ''ममापि मित्रं मण्डूकः मेघनादः अस्ति। शीघ्रं तमुपेत्य यथोचितं करिष्यामः।'' तदानीं तौ मक्षिकया सह गत्वा मेघनादस्य पुरः सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयताम्। काष्ठकूटः चटकां कुत्र अनयत्?

    • Aवैद्यराजस्य समीपम्
    • Bमक्षिकायाः समीपम्
    • Cसिंहस्य समीपम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
46. Q46

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (117-121) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – पुरा एकस्मिन् वृक्षे एका चटका प्रतिवसति स्म। कालेन तस्याः सन्ततिः जाता। एकदा कश्चित् प्रमत्तः गजः तस्य वृक्षस्य अधः आगत्य तस्य शाखां शुण्डेन अत्रोटयत्। चटकायाः नीडं भुवि अपतत्। तेन अण्डानि विशीर्णानि। अथ सा चटका व्यलपत्। तस्याः विलापं श्रुत्वा काष्ठकूटः नाम खगः दुःखेन ताम् अपृच्छत्–''भद्रे किमर्थं विलपसि?'' इति। चटकावदत्–''दुष्टेनैकेन गजेन मम सन्ततिः नाशिता। तस्य गजस्य वधेनैव मम दुःखम् अपसरेत्।'' ततः काष्ठकूटः तां वीणारवा-नाम्न्याः मक्षिकायाः समीपम् अनयत्। तयोः वार्तां श्रुत्वा मक्षिकावदत्– ''ममापि मित्रं मण्डूकः मेघनादः अस्ति। शीघ्रं तमुपेत्य यथोचितं करिष्यामः।'' तदानीं तौ मक्षिकया सह गत्वा मेघनादस्य पुरः सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयताम्। मेघनादस्य पुरः कौ न्यवेदयताम् वृतान्तम्?

    • Aचटकाकाष्ठकूटौ
    • Bचटकामक्षिके
    • Cमक्षिकाकाष्ठकूटौ
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
47. Q47

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (117-121) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – पुरा एकस्मिन् वृक्षे एका चटका प्रतिवसति स्म। कालेन तस्याः सन्ततिः जाता। एकदा कश्चित् प्रमत्तः गजः तस्य वृक्षस्य अधः आगत्य तस्य शाखां शुण्डेन अत्रोटयत्। चटकायाः नीडं भुवि अपतत्। तेन अण्डानि विशीर्णानि। अथ सा चटका व्यलपत्। तस्याः विलापं श्रुत्वा काष्ठकूटः नाम खगः दुःखेन ताम् अपृच्छत्–''भद्रे किमर्थं विलपसि?'' इति। चटकावदत्–''दुष्टेनैकेन गजेन मम सन्ततिः नाशिता। तस्य गजस्य वधेनैव मम दुःखम् अपसरेत्।'' ततः काष्ठकूटः तां वीणारवा-नाम्न्याः मक्षिकायाः समीपम् अनयत्। तयोः वार्तां श्रुत्वा मक्षिकावदत्– ''ममापि मित्रं मण्डूकः मेघनादः अस्ति। शीघ्रं तमुपेत्य यथोचितं करिष्यामः।'' तदानीं तौ मक्षिकया सह गत्वा मेघनादस्य पुरः सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयताम्। ''भद्रे किमर्थं विलपसि'' कस्येदं कथनम्?

    • Aगजस्य
    • Bचटकायाः
    • Cमण्डूकस्य
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
48. Q48

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (117-121) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – पुरा एकस्मिन् वृक्षे एका चटका प्रतिवसति स्म। कालेन तस्याः सन्ततिः जाता। एकदा कश्चित् प्रमत्तः गजः तस्य वृक्षस्य अधः आगत्य तस्य शाखां शुण्डेन अत्रोटयत्। चटकायाः नीडं भुवि अपतत्। तेन अण्डानि विशीर्णानि। अथ सा चटका व्यलपत्। तस्याः विलापं श्रुत्वा काष्ठकूटः नाम खगः दुःखेन ताम् अपृच्छत्–''भद्रे किमर्थं विलपसि?'' इति। चटकावदत्–''दुष्टेनैकेन गजेन मम सन्ततिः नाशिता। तस्य गजस्य वधेनैव मम दुःखम् अपसरेत्।'' ततः काष्ठकूटः तां वीणारवा-नाम्न्याः मक्षिकायाः समीपम् अनयत्। तयोः वार्तां श्रुत्वा मक्षिकावदत्– ''ममापि मित्रं मण्डूकः मेघनादः अस्ति। शीघ्रं तमुपेत्य यथोचितं करिष्यामः।'' तदानीं तौ मक्षिकया सह गत्वा मेघनादस्य पुरः सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयताम्। चटकायाः सन्ततिः केन नाशिता?

    • Aगजेन
    • Bमण्डूकेन
    • Cकाष्ठकूटेन
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
49. Q49

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (117-121) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – पुरा एकस्मिन् वृक्षे एका चटका प्रतिवसति स्म। कालेन तस्याः सन्ततिः जाता। एकदा कश्चित् प्रमत्तः गजः तस्य वृक्षस्य अधः आगत्य तस्य शाखां शुण्डेन अत्रोटयत्। चटकायाः नीडं भुवि अपतत्। तेन अण्डानि विशीर्णानि। अथ सा चटका व्यलपत्। तस्याः विलापं श्रुत्वा काष्ठकूटः नाम खगः दुःखेन ताम् अपृच्छत्–''भद्रे किमर्थं विलपसि?'' इति। चटकावदत्–''दुष्टेनैकेन गजेन मम सन्ततिः नाशिता। तस्य गजस्य वधेनैव मम दुःखम् अपसरेत्।'' ततः काष्ठकूटः तां वीणारवा-नाम्न्याः मक्षिकायाः समीपम् अनयत्। तयोः वार्तां श्रुत्वा मक्षिकावदत्– ''ममापि मित्रं मण्डूकः मेघनादः अस्ति। शीघ्रं तमुपेत्य यथोचितं करिष्यामः।'' तदानीं तौ मक्षिकया सह गत्वा मेघनादस्य पुरः सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयताम्। 'विशीर्णानि' इत्यस्य कोऽर्थ

    • Aअण्डानि
    • Bप्राप्तानि
    • Cनष्टानि
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
50. Q50

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (122-126) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अस्ति काचित् पोलण्डवास्तव्या करोलिनाख्या महिला। भारतीयेन अनुरागगोस्वामिना सा उदूढा। अतः अधुना सा स्वम् 'करोलिनागोस्वामी' इति परिचाययति। सा भारतम् अधिकृत्य इत्थम् अभिदधाति – ''भारतस्य जनजीवनपद्धतिं वीक्ष्य अहं भारते अतीव स्निह्यामि। विश्वस्य सर्वासां समस्यानां समाधानं भारतात् प्राप्तुं शक्यते इत्यत्र अहं विश्वसिमि। एवं सत्यपि भारतं स्वं परिचाययितुं कथं न शक्तम्? कथं न अन्ये देशाः भारते रूचिं वहन्ति? मनागपि उपद्रवम् अकुर्वाणाः शान्ताः इमे भारतीयाः सर्वस्मिन् अपि जगति शिक्षणे वाणिज्ये च कौशलेन व्याप्तिं गताः सन्ति चेदपि विदेशीयेषु भारतम् अधिकृत्य कथं विप्रतिपत्तिः अस्ति?'' ''अधुनाऽपि अहं यदा यदा युरोपादिदेशेषु प्रवासं करोमि तदा तदा ते भारते निवसन्तीं मां समुपलक्ष्य आश्चर्यं व्यञ्जयन्तः वदन्ति– ''करोलिने! इतोऽपि किं त्वं भारते निवससि! मलिनैः असभ्यैः तैः भारतीयैः सह निवसन्ती त्वं मनागपि किं न उद्विग्ना? अहो ते सहिष्णुता!'' इत्थं ब्रुवाणैः तैः विदेशीयैः कदापि भारतं दृष्टमेव न, केवलं ते युरोपीयलेखकैः लिखितं वृत्तपत्रादिषु प्रकाशितं च पठित्वा इत्थम् अभिप्रयन्ति। बहुधा ते एवं मन्यन्ते यत् भारते कापि सभ्यता संस्कृतिः वा नास्ति एव, केवलं तत्र असभ्यजनानां साम्राज्यं वरीवर्तते इति। बाढम् उद्वेजिता अहम् एतस्य श्रवणात्। मया युरोपदेशाः दृष्टाः। अमेरिकादेशोऽपि दृष्टः। भारतस्य वैशाल्यं वीक्ष्य अहम् आश्चर्यमग्ना अस्मि। युरोपस्य ये देशाः सन्ति पोलण्डादयः ते भारतस्य राज्य–तुल्यपरिमाणाः एव। अतः भारते वैविध्यमस्ति। ''इत्थं ब्रुवाणैः तैः विदेशीयैः कदापि भारतं दृष्टमेव न'' इति कथनं कस्य?

    • Aअनुरागस्य
    • Bकरोलिनायाः
    • Cसुलोचनायाः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
51. Q51

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (122-126) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अस्ति काचित् पोलण्डवास्तव्या करोलिनाख्या महिला। भारतीयेन अनुरागगोस्वामिना सा उदूढा। अतः अधुना सा स्वम् 'करोलिनागोस्वामी' इति परिचाययति। सा भारतम् अधिकृत्य इत्थम् अभिदधाति – ''भारतस्य जनजीवनपद्धतिं वीक्ष्य अहं भारते अतीव स्निह्यामि। विश्वस्य सर्वासां समस्यानां समाधानं भारतात् प्राप्तुं शक्यते इत्यत्र अहं विश्वसिमि। एवं सत्यपि भारतं स्वं परिचाययितुं कथं न शक्तम्? कथं न अन्ये देशाः भारते रूचिं वहन्ति? मनागपि उपद्रवम् अकुर्वाणाः शान्ताः इमे भारतीयाः सर्वस्मिन् अपि जगति शिक्षणे वाणिज्ये च कौशलेन व्याप्तिं गताः सन्ति चेदपि विदेशीयेषु भारतम् अधिकृत्य कथं विप्रतिपत्तिः अस्ति?'' ''अधुनाऽपि अहं यदा यदा युरोपादिदेशेषु प्रवासं करोमि तदा तदा ते भारते निवसन्तीं मां समुपलक्ष्य आश्चर्यं व्यञ्जयन्तः वदन्ति– ''करोलिने! इतोऽपि किं त्वं भारते निवससि! मलिनैः असभ्यैः तैः भारतीयैः सह निवसन्ती त्वं मनागपि किं न उद्विग्ना? अहो ते सहिष्णुता!'' इत्थं ब्रुवाणैः तैः विदेशीयैः कदापि भारतं दृष्टमेव न, केवलं ते युरोपीयलेखकैः लिखितं वृत्तपत्रादिषु प्रकाशितं च पठित्वा इत्थम् अभिप्रयन्ति। बहुधा ते एवं मन्यन्ते यत् भारते कापि सभ्यता संस्कृतिः वा नास्ति एव, केवलं तत्र असभ्यजनानां साम्राज्यं वरीवर्तते इति। बाढम् उद्वेजिता अहम् एतस्य श्रवणात्। मया युरोपदेशाः दृष्टाः। अमेरिकादेशोऽपि दृष्टः। भारतस्य वैशाल्यं वीक्ष्य अहम् आश्चर्यमग्ना अस्मि। युरोपस्य ये देशाः सन्ति पोलण्डादयः ते भारतस्य राज्य–तुल्यपरिमाणाः एव। अतः भारते वैविध्यमस्ति। के भारतीयजनान् निन्दन्ति?

    • Aयूरोपादिदेशस्था जनाः
    • Bकनाडादेशनिवासिनः
    • Cशिक्षिता भारतीयाः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
52. Q52

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (122-126) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अस्ति काचित् पोलण्डवास्तव्या करोलिनाख्या महिला। भारतीयेन अनुरागगोस्वामिना सा उदूढा। अतः अधुना सा स्वम् 'करोलिनागोस्वामी' इति परिचाययति। सा भारतम् अधिकृत्य इत्थम् अभिदधाति – ''भारतस्य जनजीवनपद्धतिं वीक्ष्य अहं भारते अतीव स्निह्यामि। विश्वस्य सर्वासां समस्यानां समाधानं भारतात् प्राप्तुं शक्यते इत्यत्र अहं विश्वसिमि। एवं सत्यपि भारतं स्वं परिचाययितुं कथं न शक्तम्? कथं न अन्ये देशाः भारते रूचिं वहन्ति? मनागपि उपद्रवम् अकुर्वाणाः शान्ताः इमे भारतीयाः सर्वस्मिन् अपि जगति शिक्षणे वाणिज्ये च कौशलेन व्याप्तिं गताः सन्ति चेदपि विदेशीयेषु भारतम् अधिकृत्य कथं विप्रतिपत्तिः अस्ति?'' ''अधुनाऽपि अहं यदा यदा युरोपादिदेशेषु प्रवासं करोमि तदा तदा ते भारते निवसन्तीं मां समुपलक्ष्य आश्चर्यं व्यञ्जयन्तः वदन्ति– ''करोलिने! इतोऽपि किं त्वं भारते निवससि! मलिनैः असभ्यैः तैः भारतीयैः सह निवसन्ती त्वं मनागपि किं न उद्विग्ना? अहो ते सहिष्णुता!'' इत्थं ब्रुवाणैः तैः विदेशीयैः कदापि भारतं दृष्टमेव न, केवलं ते युरोपीयलेखकैः लिखितं वृत्तपत्रादिषु प्रकाशितं च पठित्वा इत्थम् अभिप्रयन्ति। बहुधा ते एवं मन्यन्ते यत् भारते कापि सभ्यता संस्कृतिः वा नास्ति एव, केवलं तत्र असभ्यजनानां साम्राज्यं वरीवर्तते इति। बाढम् उद्वेजिता अहम् एतस्य श्रवणात्। मया युरोपदेशाः दृष्टाः। अमेरिकादेशोऽपि दृष्टः। भारतस्य वैशाल्यं वीक्ष्य अहम् आश्चर्यमग्ना अस्मि। युरोपस्य ये देशाः सन्ति पोलण्डादयः ते भारतस्य राज्य–तुल्यपरिमाणाः एव। अतः भारते वैविध्यमस्ति। विश्वस्य सर्वासां समस्यानां समाधानं कुतः प्राप्तुं शक्यते?

    • Aयूरोपात्
    • Bजापानात्
    • Cभारतात्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
53. Q53

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (122-126) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अस्ति काचित् पोलण्डवास्तव्या करोलिनाख्या महिला। भारतीयेन अनुरागगोस्वामिना सा उदूढा। अतः अधुना सा स्वम् 'करोलिनागोस्वामी' इति परिचाययति। सा भारतम् अधिकृत्य इत्थम् अभिदधाति – ''भारतस्य जनजीवनपद्धतिं वीक्ष्य अहं भारते अतीव स्निह्यामि। विश्वस्य सर्वासां समस्यानां समाधानं भारतात् प्राप्तुं शक्यते इत्यत्र अहं विश्वसिमि। एवं सत्यपि भारतं स्वं परिचाययितुं कथं न शक्तम्? कथं न अन्ये देशाः भारते रूचिं वहन्ति? मनागपि उपद्रवम् अकुर्वाणाः शान्ताः इमे भारतीयाः सर्वस्मिन् अपि जगति शिक्षणे वाणिज्ये च कौशलेन व्याप्तिं गताः सन्ति चेदपि विदेशीयेषु भारतम् अधिकृत्य कथं विप्रतिपत्तिः अस्ति?'' ''अधुनाऽपि अहं यदा यदा युरोपादिदेशेषु प्रवासं करोमि तदा तदा ते भारते निवसन्तीं मां समुपलक्ष्य आश्चर्यं व्यञ्जयन्तः वदन्ति– ''करोलिने! इतोऽपि किं त्वं भारते निवससि! मलिनैः असभ्यैः तैः भारतीयैः सह निवसन्ती त्वं मनागपि किं न उद्विग्ना? अहो ते सहिष्णुता!'' इत्थं ब्रुवाणैः तैः विदेशीयैः कदापि भारतं दृष्टमेव न, केवलं ते युरोपीयलेखकैः लिखितं वृत्तपत्रादिषु प्रकाशितं च पठित्वा इत्थम् अभिप्रयन्ति। बहुधा ते एवं मन्यन्ते यत् भारते कापि सभ्यता संस्कृतिः वा नास्ति एव, केवलं तत्र असभ्यजनानां साम्राज्यं वरीवर्तते इति। बाढम् उद्वेजिता अहम् एतस्य श्रवणात्। मया युरोपदेशाः दृष्टाः। अमेरिकादेशोऽपि दृष्टः। भारतस्य वैशाल्यं वीक्ष्य अहम् आश्चर्यमग्ना अस्मि। युरोपस्य ये देशाः सन्ति पोलण्डादयः ते भारतस्य राज्य–तुल्यपरिमाणाः एव। अतः भारते वैविध्यमस्ति। ''यूरोपीयलेखकैः लिखितं वृत्तपत्रादिषु प्रकाशितं च पठित्वा'' इति वाक्ये 'वृत्तपत्रादिषु' इत्यस्य क आशयः–

    • Aताडपत्रादिषु
    • Bसमाचारपत्रादिषु
    • Cपारस्परिकव्यवहारार्थं प्रयुक्तेषु डाकपत्रादिषु
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
54. Q54

    निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितानां प्रश्नानां (122-126) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अस्ति काचित् पोलण्डवास्तव्या करोलिनाख्या महिला। भारतीयेन अनुरागगोस्वामिना सा उदूढा। अतः अधुना सा स्वम् 'करोलिनागोस्वामी' इति परिचाययति। सा भारतम् अधिकृत्य इत्थम् अभिदधाति – ''भारतस्य जनजीवनपद्धतिं वीक्ष्य अहं भारते अतीव स्निह्यामि। विश्वस्य सर्वासां समस्यानां समाधानं भारतात् प्राप्तुं शक्यते इत्यत्र अहं विश्वसिमि। एवं सत्यपि भारतं स्वं परिचाययितुं कथं न शक्तम्? कथं न अन्ये देशाः भारते रूचिं वहन्ति? मनागपि उपद्रवम् अकुर्वाणाः शान्ताः इमे भारतीयाः सर्वस्मिन् अपि जगति शिक्षणे वाणिज्ये च कौशलेन व्याप्तिं गताः सन्ति चेदपि विदेशीयेषु भारतम् अधिकृत्य कथं विप्रतिपत्तिः अस्ति?'' ''अधुनाऽपि अहं यदा यदा युरोपादिदेशेषु प्रवासं करोमि तदा तदा ते भारते निवसन्तीं मां समुपलक्ष्य आश्चर्यं व्यञ्जयन्तः वदन्ति– ''करोलिने! इतोऽपि किं त्वं भारते निवससि! मलिनैः असभ्यैः तैः भारतीयैः सह निवसन्ती त्वं मनागपि किं न उद्विग्ना? अहो ते सहिष्णुता!'' इत्थं ब्रुवाणैः तैः विदेशीयैः कदापि भारतं दृष्टमेव न, केवलं ते युरोपीयलेखकैः लिखितं वृत्तपत्रादिषु प्रकाशितं च पठित्वा इत्थम् अभिप्रयन्ति। बहुधा ते एवं मन्यन्ते यत् भारते कापि सभ्यता संस्कृतिः वा नास्ति एव, केवलं तत्र असभ्यजनानां साम्राज्यं वरीवर्तते इति। बाढम् उद्वेजिता अहम् एतस्य श्रवणात्। मया युरोपदेशाः दृष्टाः। अमेरिकादेशोऽपि दृष्टः। भारतस्य वैशाल्यं वीक्ष्य अहम् आश्चर्यमग्ना अस्मि। युरोपस्य ये देशाः सन्ति पोलण्डादयः ते भारतस्य राज्य–तुल्यपरिमाणाः एव। अतः भारते वैविध्यमस्ति। भारतस्य वैशाल्यं वीक्ष्य करोलिनायाः मनसि किम् उद्भूतम्?

    • Aनैराश्यम्
    • Bउत्साहम्
    • Cहर्षम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Shemushi — Prose and Poetry, Class 9

    Why this answer? Read the explanation →
55. Q55

    कारकप्रकरणानुसारं 'बहवः' इत्यत्र प्रथमा विभक्तिविधायकं सूत्रमस्ति –

    • Aसम्बोधने च
    • Bकर्मप्रवचनीयाः
    • Cहेतौ
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →
56. Q56

    अपादानादिविशेषैरविवक्षितस्य कारकस्य कर्मसंज्ञा केन सूत्रेण विधीयते?

    • Aअकथितं च
    • Bकर्त्तुरीप्सिततमं कर्म
    • Cअनभिहिते
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →
57. Q57

    कारकप्रकरणानुसारं किं शुद्धमस्ति अधोऽङ्कितेषु?

    • Aग्रामस्य दूरम्
    • Bग्रामस्य दूरात्
    • Cग्रामस्य दूरेण
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →
58. Q58

    अधोऽङ्कितेषु युग्मेषु उचितं युग्मं चिनुत –

    • Aविशेषसंज्ञाविनिर्मुक्तः समासः – कर्मधारय
    • Bयथाशक्ति – द्विगुः
    • Cअहश्च रात्रिश्च – अहोरात्रम्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Grammar — Sandhi and Samas

    Why this answer? Read the explanation →
59. Q59

    तालिका–क तथा च तालिका–ख, इत्यनयोर्मध्ये उचितं सम्बन्धं स्थापयित्वा, अधोऽङ्कितेषु कूटेषु उचितम् उत्तरं चिनुत – (अ) यण् — (i) 11 वर्णाः (इ) यञ् — (ii) 3 वर्णाः (उ) झष् — (iii) 4 वर्णाः (ए) उक् — (iv) 5 वर्णाः

    • Aअ–iii, इ–ii, उ–i, ए–iv
    • Bअ–ii, इ–iv, उ–iii, ए–i
    • Cअ–iii, इ–i, उ–iv, ए–ii
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Grammar — Sandhi and Samas

    Why this answer? Read the explanation →
60. Q60

    तालिका–क तथा च तालिका–ख, इत्यनयोर्मध्ये उचितं सम्बन्धं स्थापयित्वा, अधोऽङ्कितेषु कूटेषु उचितम् उत्तरं चिनुत – (अ) त्वयि — (i) अस्मद् (इ) मह्यम् — (ii) तद् (उ) तासु — (iii) अदस् (ए) अमू — (iv) युष्मद्

    • Aअ–iii, इ–iv, उ–i, ए–ii
    • Bअ–iv, इ–i, उ–ii, ए–iii
    • Cअ–ii, इ–i, उ–iii, ए–iv
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
61. Q61

    ''कृ'' (डुकृञ् करणे) धातोः अधस्तनेषु शुद्धं रूपमस्ति –

    • Aकुर्वाते
    • Bकुरूतः
    • Cकुरूषे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
62. Q62

    'दृश्' (दृशिर् प्रेक्षणे) धातोः लृट् लकारे मध्यमपुरूषे बहुवचने किं रूपं भवति?

    • Aपश्यथ
    • Bद्रष्टास्थ
    • Cद्रक्ष्यथः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
63. Q63

    'श्रोता' इति रूपं कस्यधातोः कस्मिन् लकारे, कस्मिन् वचने च भवति?

    • A''श्रु'' इत्यस्य धातोः लोट् लकारे प्रथमपुरूषस्य एकवचने
    • B''श्रु'' इत्यस्य धातोः लुट्लकारे प्रथमपुरूषस्य एकवचने
    • C''श्रु'' इत्यस्य धातोः लृटलकारे मध्यमपुरूषस्य एकवचने
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
64. Q64

    ''वारि'' इत्यस्य शब्दस्य द्वितीयाविभक्तौ द्विवचने किं रूपं भवति?

    • Aवारौ
    • Bवारीणि
    • Cवारीन्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: E · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
65. Q65

    कस्मिन् वाच्ये कर्तरि तृतीया विभक्तिः, कर्मणि प्रथमा विभक्तिः, क्रिया च कर्मानुसारं भवति?

    • Aकर्मवाच्ये
    • Bभाववाच्ये
    • Cकर्तृवाच्ये
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →
66. Q66

    ''मैंने ऋग्वेदादिभाष्य भूमिका पढ़ी।'' इत्यस्य कर्मवाच्ये अनुवादो भवति –

    • Aअहं ऋग्वेदादिभाष्यभूमिकां पठितवान्।
    • Bअहं ऋग्वेदादिभाष्यभूमिकां पठितम्।
    • Cमया ऋग्वेदादिभाष्य भूमिका पठिता।
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →
67. Q67

    ''धनिनोऽपि निरून्मादा युवानोऽपि न चञ्चलाः। प्रभवोऽप्यप्रमत्तास्ते महामहिम शालिनः।।'' इत्यत्र कतमोऽलङ्कारः?

    • Aअन्योक्तिः
    • Bविशेषोक्तिः
    • Cअतिशयोक्तिः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
68. Q68

    ''प्रकृत्या हिमकोशाढ्यो दूरसूर्यश्चसाम्प्रतम्। यथार्थनामा सुव्यक्तं हिमवान् हिमवान् गिरिः।।'' इत्यत्र कतमोऽलङ्कारः?

    • Aयमक–अलङ्कार
    • Bविभावना
    • Cअनन्वयः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
69. Q69

    ''शुद्धान्तदुर्लभमिदं वपुराश्रमवासिनो यदि जनस्य। दूरीकृताः खलु गुणैरूद्यानलता वनलताभिः।।'' अस्मिन् श्लोके किं छन्दः?

    • Aइन्द्रवज्रा
    • Bआर्या
    • Cउपेन्द्रवज्रा
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
70. Q70

    ''मुक्तेषु रश्मिषु निरायतपूर्वकाया, निष्कम्पचामरशिखा निभृतोच्चकर्णाः। आत्मोद्धतैरपि रजोभिरलङ्घनीया, धावन्त्यमी मृगजवाक्षमयैवरथ्याः।।'' अस्मिन् श्लोके किं छन्दः?

    • Aमालिनी
    • Bशिखरिणी
    • Cवसन्ततिलका
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Sanskrit Literature — Vedic, Classical and Medieval

    Why this answer? Read the explanation →
71. Q71

    आप कहाँ ठहरते हैं? इत्यस्य भाववाच्ये अनुवादो भवति –

    • Aभवन्तः कुत्र तिष्ठान्ति?
    • Bभवद्भिः कुत्र स्थीयते?
    • Cभवद्भिः कुत्र स्थीयन्ते?
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →
72. Q72

    कस्मिन् वाच्ये सर्वेषु लकारेषु प्रथमपुरूषैकवचनस्यैव प्रयोगो भवति?

    • Aभाववाच्ये
    • Bकर्मवाच्ये
    • Cकर्तृवाच्ये
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →
73. Q73

    अधोऽङ्कितेषु संख्यावाचकपदेषु कस्य रूपाणि त्रिषु लिङ्गेषु समानानि, नित्य–बहुवचनान्ते च भवन्ति?

    • Aपञ्चन्
    • Bएकादशन्
    • Cअष्टन्
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
74. Q74

    अधोऽङ्कितेषु 'उपसर्ग संज्ञा' विधायकं सूत्रमस्ति –

    • Aउपसर्गादृति धातौ
    • Bउपसर्गाः धातुयोगे
    • Cउपसर्गाः क्रियायोगे
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: C · Grammar — Sandhi and Samas

    Why this answer? Read the explanation →
75. Q75

    अधोऽङ्कितेषु कतमः पदसंज्ञकम् अस्ति?

    • Aसुरेशः
    • Bभवति
    • Cप्र
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: D · Grammar — Shabda Roop and Dhatu Roop

    Why this answer? Read the explanation →
76. Q76

    'सच्चित्' अस्मिन् पदे कतमा सन्धि रस्ति?

    • Aअच् सन्धिः
    • Bहल् सन्धिः
    • Cविसर्ग सन्धिः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: B · Grammar — Sandhi and Samas

    Why this answer? Read the explanation →
77. Q77

    ''सर्वस्मिन्नात्मास्ति'' इत्यत्र कतम आधारः?

    • Aअभिव्यापकः
    • Bऔपश्लेषिकः
    • Cवैषयिकः
    • DMore than one of the aboveउपर्युक्त में से एक से अधिकمذکورہ بالا میں سے ایک سے زیادہ
    • ENone of the aboveउपर्युक्त में से कोई नहींمذکورہ بالا میں سے کوئی نہیں

    Correct answer: A · Grammar — Karak, Vibhakti and Vachya

    Why this answer? Read the explanation →

Questions transcribed from official BPSC papers and verified against the published answer key. Reproduced for educational use.